TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Prej datës 1 tetor është aplikuar indeksimi i pensioneve nga i cili përfitojnë 791 mijë të moshuar në mbarë vendin.
Sakaq, qeveria po rishikon skemën e sigurimeve shoqërore për të përmbushur në këtë mënyrë angazhimin për të mos pasur pensione nën 150 euro deri në vitin 2030.
Në një intervistë për gazetën “Panorama” ekspertja e ekonomisë dhe njëkohësisht pedagogia Eriola Hoxha tregon se shtesa e pritur për pensionistët për pensionet familjare në zonat urbane është rreth 5 mijë lekë mesatarisht ndërsa rritja për pensionet në zonat rurale shkon nga 4 mijë deri në rreth 13 mijë lekë në muaj.
Nga 1 tetori i këtij viti, ka pasur një rritje të pensioneve. Por çfarë parashikon reforma e pensioneve që është ende në shqyrtim nga qeveria?
Qeveria është ende në proces vlerësimi të skemës aktuale të pensioneve. Ekspertët sugjerojnë se do të rishikohen pensionet e ulëta, të cilat janë nën 150 euro në muaj. Sipas të dhënave zyrtare nga Instituti i Sigurimeve Shoqërore, mbi 140 mijë individë aktualisht marrin pensione më të ulëta se 150 euro, përfshirë pensionet në zonat rurale dhe pensionet familjare në zonat urbane. Në fund të vitit 2023, skema e pensioneve përfshinte rreth 705 mijë qytetarë, përkatësisht 608,581 pensione urbane dhe 96,418 pensione rurale. Ndër pensionet urbane, 503,747 janë për pleqëri, 60,956 për invaliditet dhe 43,878 janë pensione familjare. Pensionet familjare në zonat urbane pritet të rriten në mënyrë të tillë që të mos jenë më nën 150 euro, me një rritje mesatare prej rreth 5 mijë lekë në muaj. Pensionet në zonat rurale, gjithashtu, do të preken, me shtesa që pritet të variojnë nga 4 mijë deri në 13 mijë lekë në muaj. Në total, 140,296 pensionistë do të përfitojnë nga këto shtesa, duke synuar që pensionet të mos jenë më nën 150 euro deri në vitin 2030.
Sa para më shumë do të përfitojnë pensionistët nga indeksimi i pensioneve?
Megjithatë, ndryshimet e fundit buxhetore nuk kanë parashikuar rritje të fondeve për indeksimin e pensioneve, që mund të çojë në një thellim të borxhit ose në mungesë të rritjes reale të pensioneve. Indeksimi i pensioneve bazohet në inflacion dhe është parashikuar në buxhetin e shtetit për vitin 2024 me një shtesë prej 480 lekë në muaj për pensionistët që dalin në pension për herë të parë. Kjo shtesë është e lidhur me indeksimin dhe mund të ndryshojë në varësi të inflacionit dhe buxhetit.
Indeksimi i pensioneve u realizua në muajin tetor dhe si indeks u përdor jo inflacioni, por indeksi i çmimeve të konsumit të shportës së mallrave dhe shërbimeve të pensionistëve. Përfitimet ne këtë rast do të jenë më të mëdha, apo me te vogla?
Si eksperte ekonomie, dua të theksoj rëndësinë e vendimit për të indeksuar pensionet në muajin tetor duke përdorur indeksin e çmimeve të konsumit të shportës së mallrave dhe shërbimeve të pensionistëve. Ky ndryshim në qasjen ndaj indeksimit është një hap i rëndësishëm që reflekton më saktësisht nevojat reale të pensionistëve, duke i mbrojtur ata nga rritja e kostove të jetesës që ndikon më shumë në këtë grup të popullsisë. Tradicionalisht, inflacioni është përdorur si baza për të përcaktuar rritjen e pensioneve, duke reflektuar ndryshimet e përgjithshme në çmimet e konsumit. Megjithatë, inflacioni, i cili ka qenë relativisht i ulët në vitet e fundit me shifra rreth 2% deri në 3%, nuk ka qenë gjithmonë treguesi më i mirë për të pasqyruar kostot reale që përballojnë pensionistët. Për shembull, mallrat dhe shërbimet që konsumohen më shpesh nga pensionistët, si ushqimet dhe barnat, kanë pësuar rritje të vazhdueshme të çmimeve, shpeshherë në nivele më të larta se inflacioni i përgjithshëm.
Mund të flisni me shifra? A është një lajm i mirë ky për pensionistët?
Nëse analizojmë këtë ndryshim, do të shohim se përdorimi i indeksit të çmimeve të konsumit të shportës së mallrave dhe shërbimeve të dedikuara për pensionistët do të çojë në një rritje më të madhe të pensioneve. Nëse inflacioni vjetor që llogaritet nga INSTAT është në nivelet 2.4% deri në 2.6%, parashikimet tregojnë se rritja e pensioneve mund të arrijë deri në 4.8% deri në 5%. Kjo përqindje është dukshëm më e lartë dhe përfaqëson një përmirësim të ndjeshëm në të ardhurat e pensionistëve. Ky ndryshim nuk është thjesht një çështje statistikore, por ka një ndikim real në jetën e përditshme të pensionistëve. Për pensionistët, çdo rritje e çmimeve të mallrave të përditshme dhe barnave është një barrë e rëndë, veçanërisht për ata me të ardhura të kufizuara.
A do të ndikojë kjo rritje pensionesh në rritjen e mirëqenies së të moshuarve?
Rritja e pensioneve me ritmet e reja do të ndihmojë në kompensimin e këtyre kostove shtesë, duke u siguruar që pensionistët të kenë më shumë fuqi blerëse dhe të mund të përballojnë më mirë shpenzimet e jetesës. Në kontekstin ekonomik të Shqipërisë, ku inflacioni i përgjithshëm ka qenë në nivele të ulëta, kjo rritje e pensioneve është një masë pozitive dhe e domosdoshme. Ajo reflekton një përkushtim më të madh nga qeveria për të mbrojtur pensionistët dhe për të siguruar që skemat e pensioneve të jenë të përshtatshme dhe të drejta. Për më tepër, kjo qasje e re është një sinjal se qeveria është e gatshme të rishikojë dhe të përmirësojë politikat e saj sociale në mënyrë që të jenë më të efektshme dhe më të ndjeshme ndaj nevojave të qytetarëve. Indeksimi i pensioneve në këtë mënyrë tregon një angazhim për të rritur mirëqenien e pensionistëve, duke i mbrojtur ata nga efektet e inflacionit dhe nga rritja e çmimeve të mallrave që ata përdorin më shpesh. Në përfundim, ky është padyshim një lajm i mirë për pensionistët.
Ata mund të presin një rritje të pensioneve që do t’u ofrojë më shumë siguri dhe stabilitet financiar. Nëse ky trend vazhdon, pensionistët do të jenë më të mbrojtur ndaj rritjeve të çmimeve, duke përmirësuar kështu cilësinë e jetës së tyre në një mënyrë të ndjeshme dhe të qëndrueshme.
Si paraqiten treguesit financiarë?
Në konferencën e tij të parë për mediat si ministër i Financave, Petrit Malaj paraqiti sfidat dhe prioritetet e tij, si dhe treguesit financiarë dhe ekonomikë për periudhën nga janari deri tani. Ai theksoi se financat kanë shënuar një ecuri pozitive gjatë 7 muajve të këtij viti, me rritje të ekonomisë sipas parashikimeve. Sipas ministrit, janë hapur 8 mijë biznese të reja dhe është rritur niveli i punësimit. Po ashtu, deri në fund të vitit pritet një ulje e borxhit me 0.7% në krahasim me vitin 2023, duke e çuar atë në 58.2%. Sa i përket pensioneve, Malaj e përmendi këtë si një sfidë personale dhe për qeverinë. Në muajin tetor është parashikuar një indeksim i pensioneve me një vlerë prej 4.1 miliardë lekësh, por ai la të kuptohej se po punohet për diçka më të gjerë. Ai nënvizoi se grupet e punës janë angazhuar për të siguruar pensione më të larta dhe për të rishikuar skemën aktuale të pensioneve, në bashkëpunim me ekspertë të Bankës Botërore.
RRITJA E PENSIONEVE:
– Data e zbatimit: 1 tetor 2024
– Rishikimi i pensioneve: Fokus në pensionet e ulëta
nën 150 euro
– Shtesa e pritur për pensionistët:
– Pensionet familjare në zonat urbane: Rreth 5 mijë
lekë mesatarisht
– Pensionet në zonat rurale: Nga 4 mijë deri në rreth
13 mijë lekë në muaj
– Numri i pensionistëve që përfitojnë: 140,296 persona
Statistikat e Pensioneve (Sipas ISSH-së):
Pensionet urbane: Total: 608,581
– Pensione pleqërie: 503,747 (mesatarisht 19,922 lekë/
muaj)
– Pensione invaliditeti: 60,956 (mesatarisht 18,851
lekë/muaj)
– Pensione familjare: 43,878 (mesatarisht 10,139 lekë/
muaj)
Pensionet rurale: Total: 96,418
– Pensione pleqërie: 86,902 (mesatarisht 11,576 lekë/
muaj)
– Pensione invaliditeti: 5,636 (mesatarisht 9,201 lekë/
muaj)
– Pensione familjare: 3,880 (mesatarisht 2,408 lekë/
muaj)
Rishikimi i Skemës së Pensioneve:
– Numri i pensionistëve: 713,333 deri në Qershor 2023
(rritje prej 8,334 individë krahasuar me fundin e vitit
të kaluar)
– Përfituesit e skemës: Të gjitha kategoritë, përfshirë
pensionet në zonat urbane dhe rurale
– Ndryshimet Buxhetore:
– Indeksimi i pensioneve: Vendim i qeverisë nga Korriku 2024
– Fond për indeksimin e pensioneve: 4.1 miliardë lekë
për vitin 2024
– Shtesa e mesme: 480 lekë në muaj për pensionistët
– Problemi i mundshëm: Niveli i rritjes së pensioneve
mund të mos reflektojë plotësisht në të gjitha pensionet për shkak të mungesës së fondit të rritur
