TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Protestat e studentëve në Tiranë dhe përplasjet e dhunshme me policinë kanë tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare.
Mes tyre është edhe prestigjiozja britanike BBC, e cila i ka kushtuar një artikull situatës së krijuar në Shqipëri, duke u ndalur te përmasat e protestave, përhapja e tyre në disa qytete të vendit dhe përshkallëzimi i tensioneve.
Në artikull trajtohet edhe zemërimi qytetar ndaj qeverisë, akuzat për korrupsion dhe reagimi i kryeministrit Edi Rama për zhvillimet e fundit.
Artikulli i BBC:
Protestuesit dhe policia e rendit janë përplasur në qytetet kryesore të Shqipërisë, në skena që nuk ishin parë prej dekadash. Godina qeveritare janë sulmuar, ashtu si edhe disa biznese private.
Por çfarë po ndodh në Shqipëri? Sa të mëdha dhe të pazakonta janë këto protesta?
Kryeqyteti i Shqipërisë, Tirana, ka përjetuar prej muajsh protesta të lëvizjes antiqeveritare “Flamingo”, por ajo që nisi të martën e kësaj jave ka marrë përmasa krejt të tjera.
Përplasjet janë përhapur edhe përtej Tiranës, duke përfshirë qytetet kryesore të Durrësit, Shkodrës, Lezhës dhe Vlorës në perëndim, Gjirokastrës në jug dhe Korçës në lindje.
Demonstratat e reja u prezantuan si një lëvizje studentore, e cila, të paktën zyrtarisht, kërkon ndërhyrjen e qeverisë për të lehtësuar kostot e larta të tarifave të studimit dhe të librave, si dhe rritjen e kostos së jetesës.
Protestave iu bashkuan edhe nxënës të shkollave të mesme, duke shtuar numrin e pjesëmarrësve. Shumë shpejt, protestues të maskuar nisën të gjuanin me gurë drejt policisë, e cila u përgjigj me autobotë me ujë, gaz lotsjellës dhe shkopinj gome.
Zemërimi i shumë qytetarëve u shtua pas pamjeve të një të riu që po largohej nga vendi i protestës me këmbën e thyer, ndërsa vuante nga dhimbjet e forta.
U kërkua falje për atë që kishte ndodhur, por kjo nuk arriti të qetësonte situatën.
Një kat i Ministrisë së Arsimit u përfshi nga flakët, ndërsa u dogjën edhe institucione të tjera qeveritare.
Çdo mbrëmje, gjatë gjithë verës, për rreth 135 ditë rresht, qytetarët në qendër të Tiranës mbanin në duar imazhe të një flamingoje rozë, duke i kërkuar dorëheqjen kryeministrit Edi Rama, tashmë në mandatin e tij të katërt.
Protestat nisën për shkak të një projekti gjigant turistik në bregdetin e Adriatikut, i lidhur me Jared Kushnerin, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump. Demonstruesit pretendonin se flamingoja do të zhdukej nga ishulli pranë qytetit bregdetar të Vlorës, nëse projekti për ndërtimin e një kompleksi luksoz do të realizohej.
Zemërimi publik vjen në një kohë kur akuzat për korrupsion ndaj ministrave dhe zyrtarëve të tjerë të lartë po bëhen gjithnjë e më të forta. Një zëvendëskryeministër është larguar nga vendi, ndërsa një tjetër është urdhëruar të largohet nga detyra, teksa hetimet vijojnë.
A është radikalizuar lëvizja “Flamingo”?
Protestuesit e lëvizjes “Flamingo” thonë se nuk kanë lidhje me asnjë parti politike. Një prej sloganeve të tyre është: “Rama në burg, Berisha në burg”. Ndërsa Edi Rama është kryeministër, Sali Berisha është lideri kryesor i opozitës shqiptare, si dhe ish-kryeministër dhe ish-president.
Në protestat e kësaj lëvizjeje kanë marrë pjesë të rinj dhe të moshuar, prindër me fëmijët e tyre e, në disa raste, edhe gjyshërit. Disa prej pjesëmarrësve shpreheshin krenarë që pas çdo mbrëmjeje proteste angazhoheshin për të pastruar ambientet ku ishin mbledhur.
Por, pas muajsh protestash dhe një vere jashtëzakonisht të nxehtë, numri i pjesëmarrësve u zvogëlua, pa asnjë shenjë se qeveria po përmbushte kërkesat e tyre.
Lëvizja e tanishme duket shumë më e dhunshme. Dhjetëra efektivë policie janë lënduar dhe tashmë vëmendja e Evropës është përqendruar te zhvillimet e radhës në një vend që konsiderohet ndër kandidatët kryesorë për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Disa protestues të rinj i thanë BBC-së se ajo që po ndodh tani përbën një fazë të re, të lindur nga lëvizja e mëparshme.
Pesë muajt e protestave paqësore ishin “përballur me poshtërim, përqeshje dhe tallje”, u shpreh një e re e quajtur Livia.
“Kjo ishte një mesazh i qartë nga qeveria se zëri ynë nuk do të lejohej të dëgjohej”, tha ajo.
Një tjetër protestuese, e quajtur Brunela, i tha programit të BBC-së What in the World se ishte e shqetësuar për atë që mund të ndodhte më pas.
“Jam shumë e frikësuar, sepse mediat dhe qeveria po reagojnë, veçanërisht tani. Nuk ishte vetëm zëri im, por zëri i rinisë shqiptare”, u shpreh ajo.
Mund të ketë pasur një ndërthurje mes dy lëvizjeve protestuese, megjithëse drejtuesit e lëvizjes “Flamingo” nuk e kanë deklaruar publikisht këtë dhe asnjë përfaqësues i lëvizjes studentore nuk ka dalë përpara për ta konfirmuar.
Në fund të fundit, shqetësimet e tyre kryesore lidhen me korrupsionin, i cili, sipas kryeministrit, duhet të hetohet nga sistemi i drejtësisë.
Si po e menaxhon qeveria situatën e trazuar?
Rama ka vizituar disa prej godinave të dëmtuara dhe ka fajësuar Sali Berishën për nxitjen e kaosit.
“E gjithë kjo është vepër e së njëjtës dorë, e dorës që e ka kapur për fyti opozitën shqiptare, e dorës që e ka djegur dhe shkatërruar Shqipërinë më shumë se një herë dhe që tani është e gatshme ta djegë e ta shkatërrojë sërish, për të penguar çdo përparim. Është një luftë e verbër, e ushqyer nga urrejtja më irracionale”, deklaroi Rama të premten.
Kryeministri ka përjashtuar mundësinë e dorëheqjes, duke premtuar se do të “dëgjojë, do t’u përgjigjet shqetësimeve legjitime dhe do ta çojë Shqipërinë përpara”.
Partia Demokratike e Berishës është përpjekur shpesh të mobilizojë qytetarët për të rrëzuar Ramën nga pushteti.
Megjithatë, numri i mbështetësve të tij besnikë, të cilët gjithashtu kanë protestuar prej muajsh dhe në disa raste janë përplasur me policinë, ka qenë i ulët në krahasim me pjesëmarrjen në protestat e fundit.
Për këtë arsye, ka skepticizëm lidhur me aftësinë e Berishës për të organizuar dhe drejtuar trazirat, megjithëse ai mund të përpiqet të përfitojë politikisht prej tyre.
Nga ana tjetër, mediat shqiptare kanë ngritur dyshime se mund të jenë të përfshira shërbimet sekrete të vendeve të huaja.
Janë bërë akuza të pabazuara ndaj Serbisë, ndërsa disa komentues sugjerojnë se Beogradi e ka zili Shqipërinë, e cila përmendet shpesh si një nga vendet që mund të jetë e radhës për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian.
Në fakt, pa përmendur emra konkretë, kryeministri Rama iu referua të njëjtit pretendim të premten.
“Këto janë duar të huaja që nuk dëshirojnë që Shqipëria të jetë në paqe… Ata nuk duan që Shqipëria të jetë pjesë e familjes së bashkuar evropiane”, tha ai.
Më tej, Rama shtoi: “A mendoni se është rastësi që sa herë Shqipëria merr një tjetër dritë jeshile… ose i afrohet asaj ambicieje të madhe, atij objektivi historik, papritur shpërthejnë flakët? Nuk është aspak rastësi! Asgjë nga ajo që po ndodh tani nuk është rastësi”.
