AKTUALITET, 31 August 2026, 13:00

Lista e ‘Time’/ Mira Murati renditet mes 100 personave më të fuqishëm të Inteligjencës Artificiale

Mira Murati është përzgjedhur nga ‘Time’ si një nga 100 njerëzit më me ndikim në botën e Inteligjencës Artificiale.

Themeluesja dhe ish-drejtuesja e OpenAI, kompanisë që krijoi ChatGPT, thotë se dëshiron që njerëzit të kenë një zgjedhje.

Kompanitë e mëdha të inteligjencës artificiale janë bashkuar rreth një forme inteligjence pronësore, të njëjtë për të gjithë, që ofrohet me qira sipas numrit të tokenëve. Ato po garojnë gjithashtu për të automatizuar gjithnjë e më shumë nga ato që bëjnë njerëzit, thotë ajo. Në vitin 2025, Murati themeloi Thinking Machines Lab për të ndërtuar një alternativë: modele që i personalizoni me të dhënat tuaja dhe më pas i drejtoni përmes një ndërveprimi më njerëzor. Rezultati, thotë ajo, do të jetë zgjerimi i aftësisë së njerëzve për të vepruar dhe për të marrë vendime, në vend që t’ua dorëzojnë atë makinave.

Për të ndjekur këtë vizion alternativ, Thinking Machines ka siguruar 2 miliardë dollar, raundi më i madh i financimit fillestar në histori dhe në mars nënshkroi një marrëveshje që Nvidia të sigurojë çipat e gjeneratës së ardhshme të nevojshëm për të mbështetur modelet e saj.

“Nëse njerëzit duan t’ua delegojnë gjithçka në jetën e tyre inteligjencës artificiale... do të ketë mundësi. Por nëse nuk e duan këtë, nuk duhet të ndihen sikur [nuk] kanë zgjedhje”, thotë Murati.

Por shumica mund të mos kenë mundësi të vendosin vetë. Në një treg konkurrues, nëse sistemet autonome i tejkalojnë në performancë ekipet njeri–AI, njerëzit mund të mos kenë zgjedhje nëse do të zëvendësohen. Murati pret që kjo mund të ndodhë në matematikë dhe programim, por kundërshton se shumë fusha mbështeten te “pjesëmarrja njerëzore, te kaosi dhe paparashikueshmëria e botës reale”.

Themeluesja dhe ish-drejtuesja e OpenAI e ka parë nga afër këtë kaos. Gjatë largimit të shkurtër të Sam Altman nga drejtimi në vitin 2023, Murati shërbeu si CEO e përkohshme e OpenAI, e gjendur mes bordit që e kishte shkarkuar atë, punonjësve që kërkonin rikthimin e tij dhe Microsoft-it, partnerit kryesor të kompanisë.

Thinking Machines Lab ka nisur me ritëm të lartë. Tinker, produkti i parë i startup-it, i lançuar në tetor, u lejon përdoruesve të personalizojnë modelet e AI me pesha të hapura në një nivel më të thellë nga sa mund të arrinin vetëm përmes udhëzimeve.

Ndërkohë, lufta për talentet ka qenë një sfidë për kompaninë. Disa studiues të njohur, përfshirë shumë prej anëtarëve të ekipit themelues, janë larguar drejt kompanive rivale. Murati thotë se suksesi nuk matet me atë se sa nga ekipi fillestar ka mbetur, por me atë që arrin të ofrojë kompania.

Në korrik, startup-i publikoi modelin e tij të parë, Inkling. Edhe pse kompania nuk pretendon se është modeli më i fuqishëm në përgjithësi, ajo e përshkruan Inkling si një model të përgjithshëm, të gjerë dhe të ekuilibruar, të projektuar për t’u personalizuar.

Për Muratin, përshtatja e modeleve rreth njohurive të njerëzve do të zgjerojë aftësinë e tyre për të vepruar, në vend që t’i zëvendësojë ata. Por sa më plotësisht këto sisteme të përvetësojnë ekspertizën e njerëzve, aq më të afta mund të bëhen për t’i automatizuar ata. Përgjigjja e saj është që njerëzit të vazhdojnë të përfshihen në mënyrë të vazhdueshme në përcaktimin e asaj që bëjnë sistemet.

Në maj, Thinking Machines prezantoi paraprakisht “modelet e ndërveprimit”, të cilat, në vend që të alternojnë mes dëgjimit dhe të folurit, mund të vazhdojnë të përpunojnë informacionin ndërsa një person flet, njësoj siç bën një njeri. Murati thotë se ky është një hap i parë drejt pasurimit të ndërveprimit mes njerëzve dhe makinave, gjë që ajo beson se është thelbësore për të na mbajtur të përfshirë në përcaktimin e asaj që bën AI.

“Ne kemi makineri që mund të mendojnë; ato ekzistojnë tashmë sot”, thotë ajo. “Por ajo për të cilën mendojnë duhet të vazhdojë të jetë në dorën tonë.”/Time