TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Një hetim i ri hedh dritë mbi aleancën e pazakontë mes Roberto Suárezit, të njohur si “mbreti i kokainës”, dhe Klaus Barbie, ish-shefit të Gestapos në Lion, duke e lidhur këtë marrëdhënie me krijimin e asaj që historianët e quajnë narkoshteti i parë modern në botë.
Qyteti bolivian i Cochabambës u shndërrua në vitet ’80 në një nga qendrat kryesore të industrisë së kokainës, ndërsa Bolivia u kthye në një nga furnizuesit kryesorë të kokainës për tregun amerikan.
Ky realitet u përjetësua edhe në filmin “Scarface”, përmes personazhit Alejandro Sosa, një narkotrafikant bolivian që besohet se ishte frymëzuar pikërisht nga Roberto Suárez.
Në librin “Narkoja dhe nazisti”, gazetarët Christian Bergmann dhe David López, duke u mbështetur në dokumente të deklasifikuara të CIA-s dhe Mossad-it, si dhe në dëshmitë e afro 100 personave, rindërtojnë lidhjet mes Suárezit dhe Barbie-t.
Sipas autorëve, ish-oficeri nazist jo vetëm e mbrojti trafikantin, por e shoqëroi dhe e ndihmoi atë të ndërtonte një sistem ku trafiku i drogës ndërthurej me strukturat e shtetit.
Nga Gestapoja në Bolivi
Klaus Barbie kishte qenë një nga figurat më brutale të regjimit nazist. Në vitin 1942 ai u emërua drejtues i Gestapos në Lion dhe lidhet me tortura, vrasje dhe deportime.
Një nga krimet më të njohura të tij ishte deportimi i 44 fëmijëve hebrenj dhe shtatë mësuesve nga Izieu drejt Auschwitz-it.
Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Barbie u arratis në Amerikën e Jugut dhe u vendos në Bolivi, ku përfundimisht u bë edhe kolonel i ushtrisë boliviane.
Ish-oficeri nazist do të luante më vonë një rol të rëndësishëm në rrjetet politike dhe ushtarake të vendit, duke u afruar me figura të botës së krimit dhe të trafikut të drogës.
Takimi që lidhi kokainën me pushtetin
Aleanca mes Barbie-t dhe Suárezit mori formë në vitin 1979, gjatë një darke me oficerë të ushtrisë.
Sipas autorëve të librit, Barbie i kërkoi “mbretit të kokainës” 5 milionë dollarë për të financuar grushtin e shtetit që do të sillte në pushtet gjeneralin Luis García Meza në vitin 1980.
Shpërblimi për Suárezin, sipas kësaj teze, ishte mbështetja dhe mbrojtja e strukturave ushtarake. Ndërkohë, Barbie siguroi edhe një grup paramilitar të përbërë nga ekstremistë të huaj të së djathtës ekstreme.
Pas ardhjes në pushtet të García Mezas, trafiku i kokainës u shtri më tej në strukturat e diktaturës, ushtrisë dhe aparatit politik.
Sipas një dokumenti të inteligjencës amerikane, në vitin 1980 tregtia e kokainës në Bolivi kishte kaluar 1.5 miliardë dollarë.
Në të njëjtën periudhë, prodhimi i gjetheve të kokës u rrit ndjeshëm, nga pak më shumë se 17 mijë tonë në vitin 1979 në mbi 141 mijë tonë në vitin 1985.
Si u ndërtua biznesi i kokainës
Suárez, i cili vinte nga bota e blegtorisë dhe tregtisë, solli në trafikun e drogës të njëjtën logjikë biznesi që kishte përdorur në eksportet e bagëtive.
Ai organizoi furnizimin në shkallë të gjerë dhe ndryshoi mënyrën se si funksiononte tregu bolivian.
Sipas autorëve, përmes tij prodhuesit vendas fituan më shumë kontroll mbi tregun dhe çmimet u rritën.
Ky zhvillim e afroi edhe më shumë Suárezin me Pablo Escobarin. Lideri i kartelit të Medellín-it gjente te boliviani një partner të disiplinuar dhe të besueshëm, i aftë të garantonte furnizim të qëndrueshëm me pastë kokaine.
Ndërsa Suárez organizonte biznesin dhe furnizimin, Barbie siguronte lidhjet, mbrojtjen dhe aksesin në strukturat ushtarake.
Nga trafik droge në “narkoshtet”
Këtu qëndron edhe teza kryesore e librit.
Sipas autorëve, nuk bëhej më fjalë thjesht për trafikantë droge që korruptonin zyrtarë shtetërorë, por për krijimin e një sistemi ku vetë strukturat shtetërore përdoreshin për të mbrojtur dhe zgjeruar ekonominë e drogës.
Për Lópezin, kjo përbën origjinën e narkoshtetit modern.
Historia ngre gjithashtu një tjetër pyetje, për të cilën ende nuk ka një përgjigje përfundimtare: çfarë dinin Shtetet e Bashkuara për këtë sistem dhe deri ku shkonte toleranca apo përfshirja e tyre?
Familja e Suárezit pretendon se ai kishte lidhje me Oliver North, një figurë e rëndësishme e skandalit Iran-Contra.
Megjithatë, autorët nuk thonë se kanë prova për bashkëpunim amerikan në trafikun bolivian. Ata e konsiderojnë të mundshme që Bolivia të ketë shërbyer si një lloj “prove gjenerale” për mekanizma që më vonë do të shfaqeshin në skandale të tjera.
Në këtë mënyrë, historia e aleancës mes një ish-zyrtari të Gestapos dhe një prej trafikantëve më të fuqishëm të kokainës në Amerikën Latine paraqitet si një nga shembujt më të pazakontë të ndërthurjes së krimit të organizuar, trafikut të drogës, strukturave ushtarake dhe pushtetit politik.
