BOTA, 19 September 2026, 10:40

Raporti i rremë i IA-së për pak sa nuk nisi luftë mes SHBA-së dhe Kinës: Operacioni u anulua në momentin e fundit

Një raport i rremë i inteligjencës, i përgatitur me ndihmën e Inteligjencës Artificiale, për pak sa nuk çoi ushtrinë amerikane në një operacion kundër një anijeje kineze në Lindjen e Mesme, duke rrezikuar një përshkallëzim të drejtpërdrejtë mes Uashingtonit dhe Pekinit.

Sipas një raportimi ekskluziv të CNN, ngjarja ndodhi këtë pranverë, gjatë luftës me Iranin. Një raport i shpërndarë në strukturat ushtarake amerikane pretendonte se një anije kineze po transportonte pjesë të lidhura me një program për zhvillimin e armëve bërthamore.

Informacioni shkaktoi alarm në ushtrinë amerikane dhe u përgatit një operacion për kapjen e anijes. Sipas burimeve të cituara nga CNN, ushtarë të armatosur po përgatiteshin të hipnin në bord, ndërsa avionë ushtarakë amerikanë kishin nisur tashmë fluturimin.

Operacioni u ndal pak para se të niste, kur zyrtarët shqyrtuan më me kujdes informacionin e inteligjencës dhe zbuluan se ai ishte përgatitur me ndihmën e një sistemi AI.

Chatboti i përdorur nga një analist kishte identifikuar gabimisht ngarkesën e anijes. CNN nuk ka mundur të përcaktojë se çfarë transportonte në të vërtetë anija.

Një prej burimeve e cilësoi raportin si “krejtësisht të rremë”, ndërsa tha se situata “pothuajse nisi një luftë”, për shkak të pasojave që mund të kishte një operacion amerikan kundër një anijeje kineze.

Si u krijua informacioni i rremë nga AI

Sipas CNN, një analist i Komandës së Operacioneve Speciale të SHBA-së në Paqësor, me bazë në Hawaii, përdori një chatbot për të analizuar të dhënat që lidhen me ngarkesën e anijes.

Sistemi kombinoi të dhëna nga burime të hapura me informacione të klasifikuara të inteligjencës së sinjaleve dhe arriti në përfundimin e gabuar për përmbajtjen e ngarkesës.

Më pas, analisti përdori sërish AI për të hartuar një raport standard të inteligjencës. Dokumenti u shpërnda te zyrtarët ushtarakë, duke marrë pamjen e një analize të zakonshme dhe të verifikuar.

Nuk është bërë e ditur nëse chatboti ishte një mjet komercial apo një sistem i zhvilluar nga qeveria amerikane. As Pentagoni dhe as Komanda e Operacioneve Speciale në Paqësor nuk kanë komentuar rastin.

Rasti ka rikthyer shqetësimet për përdorimin gjithnjë e më të madh të Inteligjencës Artificiale në ushtri dhe në komunitetin amerikan të inteligjencës.

Ushtria amerikane po investon në AI për të përshpejtuar proceset e vendimmarrjes, nga analizimi i të dhënave dhe përcaktimi i objektivave deri te planifikimi dhe menaxhimi i operacioneve.

Në janar, sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, prezantoi strategjinë për përshpejtimin e përdorimit të AI në ushtri.

Megjithatë, sipas burimeve të cituara nga CNN, strukturat e ndryshme amerikane përdorin sisteme të ndryshme AI, me rregulla dhe standarde të ndryshme sigurie dhe verifikimi.

Ky rast ka ngritur pikëpyetje të forta mbi rrezikun që informacionet e pasakta të prodhuara nga AI të kalojnë në kanalet zyrtare dhe të përdoren më pas në vendimmarrje ushtarake.

Një burim i njohur me politikat ushtarake amerikane paralajmëroi se përdorimi i AI në operacionet e shënjestrimit po rritet, ndërsa nuk ka ende udhëzime të qarta se si mbikëqyrja njerëzore mund të parandalojë viktimat civile apo goditjen e forcave aleate.