TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, ka deklaruar se synon të përmbyllë deri në qershor të vitit 2027 negociatat për krijimin e një marrëdhënieje të re mes Kanadasë dhe Bashkimit Evropian. Kjo marrëveshje mund t'i mundësojë Kanadasë të bëhet vendi i parë me statusin e anëtarit të asociuar të bllokut evropian, pa qenë pjesë e tij me të drejta të plota, raportoi agjencia e lajmeve “Reuters”.
Deklarata e Carney-t erdhi në përfundim të samitit dyditor mes Kanadasë dhe BE-së, të zhvilluar në Montreal, ku ai u takua me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidentin e Këshillit Evropian, António Costa.
“Ne po punojmë për partneritetin më të ngushtë të mundshëm, pa arritur deri në anëtarësimin e plotë, me Kanadanë si anëtaren e parë të asociuar të Bashkimit Evropian”, deklaroi Carney.
Kreu i qeverisë kanadeze theksoi se gjatë muajve të ardhshëm palët do të përcaktojnë përmbajtjen dhe fushat konkrete të këtij bashkëpunimi.
Ideja për krijimin e një statusi të anëtarit të asociuar ishte propozuar më herët nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen. Megjithatë, nisma ka hasur kundërshtime nga disa vende anëtare, veçanërisht Gjermania, e cila ka vënë në pikëpyetje përdorimin e këtij termi, pasi një status i tillë nuk parashikohet në traktatet e Bashkimit Evropian.
Në deklaratën e përbashkët të publikuar pas samitit, udhëheqësit nuk e përmendën shprehimisht anëtarësimin e asociuar, por ranë dakord të punojnë për përcaktimin e një marrëdhënieje edhe më të ngushtë mes dy palëve deri në samitin e ardhshëm, që pritet të mbahet në vitin 2027.
“Aleanca për të Ardhmen”, bashkëpunim në ekonomi, teknologji dhe siguri
Gjatë takimit, Kanadaja dhe Bashkimi Evropian njoftuan gjithashtu krijimin e nismës “Aleanca për të Ardhmen”, e cila synon të forcojë bashkëpunimin ekonomik, tregtar, teknologjik dhe në fushën e sigurisë.
Një ndër zhvillimet konkrete ishte përfundimi i negociatave për një marrëveshje të re mbi tregtinë digjitale, e cila synon të lehtësojë aktivitetin e kompanive dhe shkëmbimin e të dhënave mes dy tregjeve.
Palët ranë dakord gjithashtu të nxisin investimet evropiane në sektorin kanadez të mineraleve kritike, të cilat kanë rëndësi të veçantë për prodhimin e automjeteve elektrike dhe industrinë e mbrojtjes.
Bashkëpunimi do të shtrihet edhe në fusha të tjera strategjike, si inteligjenca artificiale, superkompjuterët, energjia, siguria kibernetike, mbrojtja dhe siguria në Arktik.
Një tjetër çështje e diskutuar ishte mundësia e eksporteve të gazit natyror të lëngshëm kanadez drejt tregjeve evropiane, duke zgjeruar bashkëpunimin energjetik mes dy palëve.
Ndërkohë, në fushën e arsimit synohet zgjerimi i pjesëmarrjes së Kanadasë në programin evropian të shkëmbimit të studentëve, “Erasmus+”.
Carney synon të ulë varësinë ekonomike nga SHBA-ja
Afrimi me Bashkimin Evropian është pjesë e strategjisë së kryeministrit Mark Carney për të diversifikuar ekonominë kanadeze dhe për të ulur varësinë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Sipas të dhënave të përmendura në raportimin e Reuters, SHBA-ja përbënte 71,7% të eksporteve kanadeze të mallrave gjatë vitit 2025.
Kryeministri kanadez synon të dyfishojë eksportet e vendit drejt tregjeve të tjera gjatë dekadës së ardhshme, në një kohë kur tensionet tregtare dhe kërcënimet për vendosjen e tarifave nga presidenti amerikan Donald Trump kanë nxitur Otavën të kërkojë partnerë të rinj ekonomikë.
Në këtë kontekst, Bashkimi Evropian shihet si një partner me rëndësi strategjike për Kanadanë, jo vetëm në tregti, por edhe në teknologji, energji dhe mbrojtje.
Carney pritet të marrë pjesë në takimin e udhëheqësve evropianë në qershor të vitit 2027, ku synon të përmbyllë negociatat për marrëdhënien e re mes Kanadasë dhe BE-së.
Nëse realizohet, kjo marrëveshje do të shënonte një hap të rëndësishëm në afrimin institucional dhe ekonomik mes Otavës dhe Brukselit, duke krijuar një model të ri bashkëpunimi përtej anëtarësimit të plotë në Bashkimin Evropian.
