TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Kreu i Shtabit të Përbashkët të Forcave të Armatosura të SHBA-së, gjenerali Dan Caine, po kërkon në prapaskenë një rrugëdalje për Shtetet e Bashkuara nga lufta me Iranin, duke vlerësuar se hapësira për një përshkallëzim ushtarak efektiv po ngushtohet.
Këshilltari kryesor ushtarak i presidentit Donald Trump raportohet se ka paralajmëruar se bombardimet ajrore, të vetme, vështirë se mund ta detyrojnë Teheranin të pranojë kushtet amerikane. Ndërkohë, sulme të reja mund të shkaktojnë kundërpërgjigje serioze dhe të rëndojnë më tej rezervat tashmë të reduktuara të municioneve amerikane.
Sipas CNN, kreu i Shtabit të Përbashkët ua ka bërë të qartë, në biseda private me këshilltarë të lartë të Donald Trump, se Uashingtoni ka nevojë për një “rrugëdalje” nga konflikti.
“Caine po kërkon një rrugëdalje”, tha një prej tre burimeve që kanë dijeni për këto diskutime.
Rezervat e tij nuk përbëjnë një qëndrim të izoluar brenda administratës amerikane.
Caine ka diskutuar shqetësimet e tij, si për opsionet e një përshkallëzimi të mëtejshëm ushtarak, ashtu edhe për nevojën për të gjetur një rrugëdalje, me zyrtarë të lartë, mes tyre drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, sekretari i Shtetit, Marco Rubio, dhe nënpresidenti JD Vance.
Gjatë javëve të fundit, ai ka zhvilluar biseda të veçanta me disa prej tyre, të cilët raportohet se ndajnë një pjesë të konsiderueshme të shqetësimeve të tij.
Synimi është një koordinim më i madh mes institucioneve dhe një qëndrim i përbashkët përpara takimeve me Donald Trump, në mënyrë që presidentit t’i paraqiten sa më qartë kufijtë, kostot dhe rreziqet e opsioneve ushtarake në dispozicion. Kjo përfshin edhe skenarë që nuk parashikojnë dërgimin e trupave tokësore amerikane.
“Mendoj se është thjesht mënyra e tij për të mbrojtur ushtrinë”, tha një burim, duke komentuar kontaktet e Caine me drejtuesit e sigurisë kombëtare amerikane.
Trump mbështetet te bombardimet
Donald Trump ka treguar vazhdimisht se nuk dëshiron dërgimin e trupave tokësore amerikane në Iran.
Në të kundërt, ai vlerëson se vazhdimi i bombardimeve ajrore mund ta çojë Teheranin në tryezën e negociatave dhe, përfundimisht, ta detyrojë të pranojë një marrëveshje sipas kushteve të vendosura nga Uashingtoni.
Megjithatë, Caine dhe zyrtarë të tjerë të administratës shfaqen shumë më skeptikë.
Në biseda private, ata e konsiderojnë të pamundur që bombardimet, të vetme, të çojnë në një rezultat të tillë dhe po kërkojnë alternativa që mund të zbatohen pa shkelur “vijat e kuqe” të vendosura nga vetë Trump.
Gati gjashtë muaj pas nisjes së një konflikti, i cili në fillim u shoqërua me deklarata se kapacitetet ushtarake të Iranit ishin goditur në mënyrë dërrmuese, situata është bërë shumë më komplekse.
Angazhimi kryesor i Trump mbetet që Teherani të mos sigurojë armë bërthamore. Megjithatë, është veçanërisht domethënëse që këshilltari i tij më i lartë ushtarak raportohet se tashmë vlerëson se nuk ekziston ndonjë zgjidhje e thjeshtë ushtarake që do të mund të çonte shpejt në përfundimin e luftës.
Zëdhënësi i Caine, Joseph Holstead, nuk pranoi të konfirmonte përmbajtjen e bisedave.
Ai deklaroi se nuk komentohen diskutimet konfidenciale të kreut të Shtabit me presidentin, sekretarin e Shtetit apo zyrtarë të tjerë të lartë, dhe as përshkrimet anonime të bisedave nga persona që, sipas tij, nuk kanë qenë të pranishëm.
Nga ana tjetër, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë vlerësoi rolin e Caine në ekipin e sigurisë kombëtare të presidentit.
Ai e cilësoi gjeneralin si një aset veçanërisht të rëndësishëm për administratën dhe përmendi suksesin e operacioneve Epic Fury, Midnight Hammer dhe Absolute Resolve.
Sipas tij, Caine i ofron gjithmonë presidentit informacione të sakta dhe të paanshme, së bashku me një sërë opsionesh ushtarake, ndërsa Trump është ai që merr në fund vendimet, bazuar në atë që vlerëson se i shërben më mirë sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara.
Rezervat brenda administratës janë shtuar me kalimin e kohës. Disa prej zyrtarëve më të lartë të sigurisë kombëtare tashmë ndajnë një qëndrim që vetë Caine e kishte shprehur publikisht në fund të korrikut, gjatë një seance në Kongres: “Fuqia ajrore ka kufijtë e saj”.
Ky vlerësim bazohet si në teorinë ushtarake, ashtu edhe në analizat e agjencive amerikane të inteligjencës dhe rezultatet e operacioneve deri më tani.
Për këtë arsye, Caine dhe zyrtarë të tjerë të administratës shfaqën rezerva kur, në fund të korrikut, u shqyrtua një valë e re sulmesh edhe më agresive kundër Iranit.
Trump fillimisht dukej i gatshëm të miratonte një operacion të cilin vetë e kishte cilësuar si “gjigant”.
Sipas njërit prej burimeve, pothuajse të vetmit që e mbështesnin fuqishëm operacionin ishin disa zyrtarë të CENTCOM, ndërsa në favor të një përshkallëzimi të mëtejshëm ishte në përgjithësi edhe Izraeli.
Presidenti amerikan vendosi në fund të mos e ndërmerrte këtë hap, pas bisedave me aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme.
Këto vende kishin shprehur shqetësim të madh për mundësinë e kundërpërgjigjeve iraniane dhe, veçanërisht, për sulmet ndaj objekteve të tyre energjetike.
Megjithatë, një zyrtar i lartë amerikan sqaroi se opsioni për sulme të reja nuk është hequr përfundimisht nga tavolina dhe mund të rishqyrtohet.
Trump ka kërcënuar vazhdimisht se do të godasë infrastrukturën energjetike të Iranit. Megjithatë, zyrtarë dhe analistë amerikanë që kanë dijeni për diskutimet vlerësojnë se edhe një sulm i tillë vështirë se do ta çonte Teheranin drejt kapitullimit.
Përkundrazi, ata konsiderojnë pothuajse të sigurt se Irani do të përgjigjej me sulme ndaj objekteve energjetike të vendeve arabe të Gjirit.
Në të njëjtën kohë, ekziston vlerësimi se një sulm ndaj infrastrukturës kritike të Iranit mund të prodhonte edhe një efekt politik të kundërt: në vend që të kthente popullsinë iraniane kundër regjimit, mund të forconte armiqësinë ndaj Shteteve të Bashkuara.
Trump ka shqyrtuar edhe mundësinë e bombardimit të urave. Edhe ky opsion, megjithatë, konsiderohet me vlerë të kufizuar strategjike.
“Nuk ka mbetur shumë për t’u goditur”, tha një burim, duke shpjeguar se identifikimi i pozicioneve të dronëve dhe raketave ngjan me një lojë të vazhdueshme ndjekjeje.
I njëjti burim vlerësoi se bombardimi i centraleve elektrike do të kishte një ndikim shumë më të madh në perceptimin publik të operacionit.
Një tjetër faktor që ndikon në vendimmarrjen e Uashingtonit është shterimi gradual i rezervave kritike të municioneve. Çështja është ngritur si nga Caine, ashtu edhe nga zyrtarë të vendeve të Gjirit.
Këta të fundit kanë paralajmëruar se disponueshmëria e kufizuar e sistemeve të avancuara amerikane të mbrojtjes ajrore mund të ulë ndjeshëm aftësinë e tyre për t’iu përgjigjur kundërgoditjeve iraniane në rast të një përshkallëzimi të ri amerikan.
Në një takim të fundit në Shtëpinë e Bardhë, në fund të korrikut, Caine i paraqiti Trump dhe zyrtarëve të tjerë të lartë të administratës rreziqet e mundshme të opsioneve që ndodheshin në tavolinë.
Mes tyre ishte edhe reduktimi i ndjeshëm i rezervave amerikane të municioneve. Në të njëjtën kohë, ai u kujdes të bënte të qartë se, nëse presidenti do të vendoste përfundimisht të ndërmerrte një operacion të ri të madh, Forcat e Armatosura amerikane do të mund t’i shkaktonin dëme shumë serioze Iranit.
Sipas një burimi që ka dijeni për atë që u tha, Caine siguroi se “absolutisht mund t’i shkatërronim”.
Pavarësisht sigurisë operacionale që shfaq kur i paraqet presidentit opsionet ushtarake, në bisedat private Caine është shumë më kategorik për kufijtë e fuqisë ajrore.
Ai përsërit se, në fazën aktuale të luftës, bombardimet e vetme vështirë se mund të çojnë në realizimin e objektivave strategjikë të vendosur nga Trump.
Disa kritikë vlerësojnë se gjenerali nuk është mjaftueshëm këmbëngulës ndaj presidentit.
Një burim që njeh mënyrën se si ai ndërvepron me Trump kishte deklaruar më herët gjatë këtij viti se ai “sigurisht që përmbahet”, duke vënë në dukje se në Shtëpinë e Bardhë shfaqet më i kujdesshëm në krahasim me ato që u thoshte privatisht drejtuesve të tjerë ushtarakë përpara nisjes së luftës.
Megjithatë, gjatë javëve të fundit, ai duket se po flet shumë më hapur për pasojat dytësore dhe afatgjata të një përshkallëzimi të ri.
Mes të tjerash, ai ka ngritur çështjen e shterimit të rezervave të municioneve në të paktën dy takime të fundit me Trump.
Kreu i Shtabit të Përbashkët po përpiqet njëkohësisht të ruajë një ekuilibër veçanërisht delikat në marrëdhënien e tij me presidentin amerikan.
Që prej marrjes së detyrës, ai ka synuar të sigurojë akses të drejtpërdrejtë dhe të rregullt te Trump.
Në një moment, ai madje u përpoq të siguronte një zyrë të tijën në Shtëpinë e Bardhë, në mënyrë që të mund ta informonte më shpesh presidentin dhe të kishte një hapësirë të sigurt pune gjatë vizitave të tij atje.
Caine raportohet se ka thënë privatisht se dëshiron të rikthejë besimin si te institucioni i këshilltarit më të lartë ushtarak, ashtu edhe te Forcat e Armatosura në përgjithësi, duke vlerësuar se Trump i ka politizuar të dyja.
Paralajmërimet për municionet nuk nisën pas fillimit të luftës. Përpara se të nisnin operacionet, Caine dhe drejtues të tjerë ushtarakë e kishin informuar Trump se një fushatë e zgjatur ushtarake mund të rëndonte ndjeshëm rezervat amerikane.
Shqetësim i veçantë kishte për armët dhe municionet që nevojiten paralelisht për mbështetjen e Izraelit dhe Ukrainës.
Tashmë, komandantë të lartë ushtarakë amerikanë konsiderojnë se disa rezerva kanë rënë në “nivele të rrezikshme”.
Ky fakt duket se po e shqetëson gjithnjë e më shumë Trump, pasi kufizon aftësinë e tij për të përdorur në mënyrë të besueshme kërcënimin e fuqisë ushtarake në negociatat me Iranin.
Presidenti raportohet gjithashtu se ka shprehur irritim të veçantë sepse problemi i municioneve është bërë publik. Pakënaqësia e tij u shfaq edhe gjatë një mbledhjeje të kabinetit në Camp David javën e kaluar.
Presioni mbi rezervat ka bërë që Pentagoni dhe Komanda Qendrore e SHBA-së të rishqyrtojnë një pjesë të strategjisë ushtarake ndaj Iranit.
Një zyrtar i lartë ushtarak i CENTCOM u ka dërguar së fundmi një mesazh drejtuesve, duke kërkuar ide të reja, krijuese për mënyrën se si Shtetet e Bashkuara mund të vazhdojnë të ushtrojnë presion dhe t’i imponojnë kosto Teheranit.
Kërkimi për opsione të reja nuk konsiderohet në vetvete problematik. Megjithatë, fakti që kjo po ndodh gjashtë muaj pas nisjes së konfliktit interpretohet nga disa si një pranim indirekt se lufta nuk po zhvillohet sipas planit fillestar.
“Është e vështirë kur i shqyrton këto opsione në mes të luftës, në vend që t’i kesh shqyrtuar përpara se ajo të fillonte”, tha një burim që ka dijeni për diskutimet.
Si kreu i Shtabit të Përbashkët, Caine ka përgjegjësinë të hartojë dhe t’i paraqesë presidentit opsionet ushtarake për operacionet kundër Iranit. Megjithatë, edhe përpara nisjes së luftës, ai kishte shprehur rezerva të rëndësishme gjatë takimeve në Pentagon.
Ai kishte ngritur shqetësime lidhur me shkallën dhe kompleksitetin e një operacioni të madh, si dhe rrezikun e viktimave amerikane.
Pavarësisht këtyre rezervave, Trump e kishte përmendur me emër Caine pak para nisjes së luftës, duke pretenduar se këshilltari i tij kryesor ushtarak besonte se një konflikt me Iranin “do të ishte diçka që do të fitohej lehtësisht”.
Por, ndërsa konflikti po i afrohet tashmë gjashtë muajve, rikthehen pyetjet për mënyrën se si Caine po e menaxhon rolin e tij, si dhe për përvojën relativisht të kufizuar në menaxhimin e një lufte të zgjatur.
“Në këtë çështje, ujërat janë shumë të thella për të”, tha një burim që njeh mënyrën se si ai po përpiqet të menaxhojë si strategjinë ushtarake, ashtu edhe marrëdhënien e tij me Trump.
Pavarësisht kritikave, vlerësimet e Caine për kufijtë e fuqisë ushtarake nuk konsiderohen si qëndrime periferike brenda administratës. Disa zyrtarë, por edhe analistë të pavarur ushtarakë, vlerësojnë se mënyra e vetme që Irani të pësojë një humbje ushtarake vërtet vendimtare do të ishte një operacion tokësor në shkallë të gjerë.
Një skenar i tillë, megjithatë, mund t’u kushtojë jetën mijëra amerikanëve. Pentagoni ka plane edhe për këtë mundësi, pasi është i detyruar të shqyrtojë të gjithë skenarët e mundshëm. Deri tani, megjithatë, asnjë zyrtar i lartë i administratës nuk ka propozuar një opsion kaq drastik.
Në këtë situatë, Caine dhe zyrtarë të tjerë të lartë po përpiqen ta bindin Trump se edhe hapa më të kufizuar të përshkallëzimit ushtarak mund të sjellin rezultate të kundërta me ato që synohen.
Kështu, fokusi po zhvendoset gradualisht te kërkimi i një rrugëdaljeje që mund t’i ofrojë presidentit amerikan të paktën një “fitore simbolike”.
Një zhvillim i tillë do t’i mundësonte atij t’i paraqiste opinionit publik amerikan një rezultat konkret, pa mbyllur njëkohësisht rrugën drejt një marrëveshjeje më të gjerë diplomatike me Teheranin.
Si një hap i parë i mundshëm në këtë drejtim po shqyrtohet një marrëveshje për rihapjen e ngushticës së Hormuzit.
