TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Të qëndruarit ulur për periudha të gjata kohore shoqërohet me një numër rreziqesh shëndetësore, por pushimet e shkurtra për ecje të lehta gjatë ditës mund të ndihmojnë në zbutjen e tyre. Lëvizja në intervale të shkurtra dhe të rregullta ka rezultuar të jetë veçanërisht e dobishme.
Hulumtimet kanë treguar se një shëtitje e lehtë për pesë minuta çdo gjysmë ore uli rritjen e sheqerit në gjak pas një vakti me pothuajse 60 përqind krahasuar me qëndrimin ulur gjatë gjithë ditës.
Studimi përfshinte 11 të rritur të shëndetshëm të moshës së mesme dhe të moshuar. Pjesëmarrësit kaluan tetë orë ulur në një laborator, që përfaqëson një ditë pune standarde, gjatë pesë ditëve të ndara.
Një ditë, ata qëndruan ulur për tetë orë, me pushime të shkurtra vetëm për të përdorur tualetin. Ditët e tjera, ata testuan strategji të ndryshme për ndërprerjen e të qëndruarit ulur me ecje të lehtë. Një ditë, pjesëmarrësit ecën për një minutë çdo gjysmë ore, ndërsa ditën tjetër, ecën për pesë minuta çdo orë.
Qëllimi ishte të përcaktohej sasia minimale e ecjes që mund të zbuste efektet e dëmshme shëndetësore të uljes së zgjatur. Ndër të tjera, u monitoruan ndryshimet në nivelet e sheqerit në gjak dhe presionin e gjakut, të cilat janë faktorë të rëndësishëm rreziku për sëmundjet e zemrës.
Ecja e shpejtë për pesë minuta çdo gjysmë ore ishte e vetmja strategji e testuar që uli ndjeshëm nivelet e sheqerit në gjak krahasuar me qëndrimin ulur gjatë gjithë ditës. Përveç kësaj, kjo strategji uli tensionin e gjakut me katër deri në pesë pikë.
Si shëtitjet më të shkurtra ashtu edhe ato më pak të shpeshta kishin një ndikim pozitiv në tensionin e gjakut. Edhe një minutë ecje e lehtë çdo orë e uli tensionin e gjakut me pesë pikë.
Pushimet në këmbë kanë treguar gjithashtu përfitime kur bëhet fjalë për gjendjen mendore të pjesëmarrësve. Krahasuar me qëndrimin ulur gjithë ditën, pesë minuta ecje të lehtë çdo gjysmë ore reduktuan ndjenjat e lodhjes, përmirësuan humorin dhe i ndihmuan pjesëmarrësit të ndiheshin më energjikë.
Ecja një herë në orë ishte gjithashtu e mjaftueshme për të përmirësuar humorin dhe për të zvogëluar ndjenjat e lodhjes.
Ulja e zgjatur si problem shëndetësor
Njerëzit që rrinë ulur për orë të tëra kanë më shumë gjasa të zhvillojnë sëmundje kronike, duke përfshirë diabetin, sëmundjet e zemrës, demencën dhe disa lloje kanceri, krahasuar me njerëzit që lëvizin më shumë gjatë ditës. Një stil jetese sedentar shoqërohet gjithashtu me një rrezik më të lartë të vdekjes së parakohshme.
Megjithatë, vetëm ushtrimet e përditshme mund të mos jenë të mjaftueshme për të përmbysur efektet e dëmshme shëndetësore të uljes së zgjatur.
Sasia e kohës që të rriturit në vendet e industrializuara, si Shtetet e Bashkuara, kalojnë ulur është rritur për dekada të tëra, dhe shumë të rritur tani e kalojnë pjesën më të madhe të ditës së tyre në një pozicion ulur.
Problemi është bërë edhe më i theksuar që nga fillimi i pandemisë COVID-19, kur kalimi në punë në distancë i ka bërë njerëzit më pak të prirur për të dalë nga shtëpia. Prandaj, nevojiten strategji për t'u përballur me problemin në rritje të uljes së zgjatur.
Udhëzimet aktuale rekomandojnë që të rriturit të ulen më pak dhe të lëvizin më shumë, por nuk ofrojnë këshilla specifike se sa shpesh dhe për sa kohë duhet ta ndërpresin qëndrimin ulur.
Një strategji e thjeshtë është të bëni një shëtitje pesë minutëshe çdo gjysmë ore. Për njerëzit, puna ose stili i jetesës së të cilëve përfshin uljen e zgjatur, ky ndryshim sjelljeje mund të zvogëlojë rreziqet shëndetësore që lidhen me uljen.
Rezultatet mund t’u ofrojnë gjithashtu udhëzime punëdhënësve mbi mënyrat për të promovuar një vend pune më të shëndetshëm. Sipas autorëve të studimit, bërja e pushimeve të rregullta për ecje mund t’i ndihmojë punëtorët të jenë më produktivë sesa të punojnë pa pushime.
Çfarë nuk dihet ende?
Hulumtimi u përqendrua kryesisht në pushimet e rregullta për ecje me intensitet të lehtë. Disa nga strategjitë e testuara, të tilla si një ecje e lehtë prej një minute çdo orë, nuk i ulën nivelet e sheqerit në gjak.
Ende nuk dihet nëse ecja më intensive në të njëjtat intervale kohore do të sillte përfitime shëndetësore.
Çfarë vjen më pas?
Studiuesit aktualisht po testojnë më shumë se 25 strategji të ndryshme për të zbutur dëmin shëndetësor që lidhet me uljen e zgjatur.
Shumë të rritur punojnë në vende pune, të tilla si drejtimi i kamionëve ose taksive, ku thjesht nuk kanë mundësi të ecin çdo gjysmë ore. Gjetja e strategjive alternative që japin rezultate të krahasueshme mund të ofrojë më shumë mundësi dhe t'u lejojë njerëzve të zgjedhin atë që i përshtatet më mirë stilit të tyre të jetesës.
