TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Deputetët e partisë Maori, me një kërcim ritual ndërprenë një seancë në parlamentin e Zelandës së Re.
Deputetët e “Te Pati Maori” kryen në sallë një kërcimin tradicional Maori – Haka. Kështu ata protestuan kundër projektligjit për rishikimin e Traktatit historik të Waitangi. Dhe pse ky ritual është një traditë në rrjet është kthyer në viral duke u interpretuar si qesharak.
Ky Traktat, i nënshkruar 184 vjet më parë midis krerëve Maori dhe Kurorës Britanike, është themeli i të drejtave të këtij komuniteti dhe marrëdhënies së tyre me shtetin.
Ligji i ri mund të kufizojë këto të drejta, gjë që ka shkaktuar një zemërim të thellë mes Maorive. Pavarësisht protestës së deputetëve, projekti i ligjit kaloi leximin e parë.
Fiseve Maori iu premtuan të drejta të gjera për të ruajtur tokat e tyre dhe për të mbrojtur interesat e tyre në këmbim të dhënies së qeverisjes te britanikët, sipas parimeve të përcaktuara në Traktatin e Waitangit të vitit 1840. Projektligji i diskutueshëm, megjithatë, synon t'i shtrijë këto të drejta të veçanta për të gjithë Zelandezët e Re.
Kush e mbështet projektligjin?
Projektligji nuk ka gjasa të marrë mjaftueshëm mbështetje për t'u bërë ligj, megjithëse ka kaluar leximin e parë. Ai u prezantua javën e kaluar nga partia ACT Zelanda e Re, një partner i vogël në koalicionin qeverisës të qendrës së djathtë.
Udhëheqësi i ACT në Zelandën e Re, David Seymour, tha se njerëzit që kundërshtojnë projektligjin po përpiqeshin të nxisnin frikën dhe ndarjen. “Misioni im është të fuqizoj çdo person”, shtoi ai.
Megjithatë, partnerët e koalicionit National dhe Zelanda e Re e mbështetën projektligjin, vetëm përmes leximit të parë nga tre sipas marrëveshjes së koalicionit. Të dyja palët kanë thënë se nuk do ta mbështesin që të bëhet ligj. Kjo do të thotë se është pothuajse e sigurt se do të dështojë.
Pse po protestojnë Maori?
Legjislacioni i diskutueshëm shihet nga shumë Maori dhe mbështetësit e tyre, si një minim i të drejtave të njerëzve indigjenë të vendit, të cilët janë rreth 20% e popullsisë prej 5.3 milionë banorësh.
Për dekada pas nënshkrimit të Traktatit të Waitangit, dallimet midis teksteve angleze dhe maori dhe shkeljet nga qeveritë e Zelandës së Re e përkeqësuan heqjen e të drejtës së Maori.
Qindra protestues maori janë nisur në një marshim nëntë-ditor nga veriu i Zelandës së Re drejt kryeqytetit, Wellington, për të protestuar kundër legjislacionit. Ata do të mbërrijnë në Wellington të martën e ardhshme, ku dhjetëra mijëra njerëz pritet të mblidhen për një miting të madh.
Ka mate, ka mate, ka ora, ka ora! pic.twitter.com/ywsqhp5oDu
— Te Pāti Māori (@Maori_Party) November 14, 2024
