TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
SHBA - Gjykata e Lartë të hënën refuzoi një mundësi për të rrëzuar vendimin e saj historik që njeh të drejtën kushtetuese për martesë mes personave të së njëjtës gjini, duke hedhur poshtë një apel që kishte shqetësuar përfaqësuesit e komunitetit LGBTQ, të cilët kishin frikë se gjykata konservatore mund të ishte gati të rishikonte vendimin e dhjetë viteve më parë.
Në vend të kësaj, gjykata hodhi poshtë apelin e Kim Davis, ish-zyrtare e një qarku në Kentaki, e cila tani përballet me qindra mijëra dollarë në dëmshpërblime dhe tarifa ligjore, pasi kishte refuzuar të lëshonte licenca martese pas vendimit të Gjykatës së Lartë në çështjen Obergefell kundër Hodges, që lejoi martesat mes çifteve të së njëjtës gjini.
Gjykata nuk dha asnjë shpjegim për arsyet e refuzimit të apelit, i cili kishte marrë vëmendje të madhe — pjesërisht sepse tre vite më parë, shumica konservatore 6 me 3 e Gjykatës kishte rrëzuar vendimin Roe kundër Wade, duke shfuqizuar të drejtën kushtetuese për abort që ishte vendosur në vitin 1973. Që prej asaj kohe, janë shtuar frikërat se Obergefell mund të jetë precedenti i radhës që bie.
Gjykata e Lartë sot është shumë më ndryshe dhe shumë më konservatore se ajo që mori vendimin Obergefell në vitin 2015 – gjë që ka qenë një nga arsyet pse përfaqësuesit e komunitetit LGBTQ ishin të shqetësuar për apelin e Kim Davis.
Gjyqtari Anthony Kennedy, vota vendimtare dhe autor i vendimit Obergefell, u tërhoq në vitin 2018 dhe u zëvendësua nga gjyqtari konservator Brett Kavanaugh. Ndërkohë, gjyqtarja liberale Ruth Bader Ginsburg, gjithashtu pjesë e shumicës që votoi pro në Obergefell, vdiq në vitin 2020 dhe u pasua nga gjyqtarja konservatore Amy Coney Barrett.
Tre gjyqtarë që janë ende në detyrë sot — kryetari John Roberts dhe gjyqtarët Clarence Thomas dhe Samuel Alito — ishin kundër vendimit të Obergefell.
Në opinionin e tij, Kennedy foli me pathos për vlerat më thelbësore të familjes, dashurisë dhe lirisë:
“Asnjë bashkim nuk është më i thellë se martesa, sepse ajo mishëron idealet më të larta të dashurisë, besnikërisë, përkushtimit, sakrificës dhe familjes,” shkroi ai. “Duke formuar një bashkim martesor, dy njerëz bëhen diçka më e madhe se ç’ishin më parë.”
Vendimi Obergefell u pasua nga një festë e madhe që nisi jashtë Gjykatës së Lartë në fund të qershorit 2015. Mbrëmjen e asaj dite, Shtëpia e Bardhë u ndriçua me ngjyrat e ylberit, dhe shumë çifte të së njëjtës gjini u drejtuan menjëherë në gjykata për t’u martuar. Sipas Institutit Williams në Fakultetin e Drejtësisë të UCLA, që nga ajo kohë janë martuar gati 600,000 çifte të së njëjtës gjini.
Por disa konservatorë e panë këtë si një tradhti dhe paralajmëruan për përplasje të ardhshme me fenë. Davis, e cila në atë kohë ishte sekretare e qarkut Rowan në Kentaki, justifikoi refuzimin për të lëshuar licenca martese për të gjitha çiftet me arsyetimin se kishte kundërshtime fetare ndaj martesave të së njëjtës gjini. Ajo u padit nga disa çifte dhe një juri e detyroi të paguante 360,000 dollarë në dëmshpërblime dhe shpenzime gjyqësore.
Pasi një gjykatë federale konstatoi se ajo kishte shkelur një urdhër gjykate për të lëshuar licenca, Davis u fut edhe në burg për disa ditë.
Në opinionin e tij kundërshtues, gjyqtari i ndjerë Antonin Scalia e quajti vendimin e gjykatës “një kërcënim për demokracinë amerikane”:
“Përmbajtja e dekretit të sotëm nuk ka rëndësi të madhe personale për mua,” shkroi ai. “Por ajo që më trondit është arroganca e pasqyruar në këtë grusht gjyqësor.”
Davis kishte argumentuar se kishte ardhur koha për një “korrigjim kursi” në lidhje me Obergefell.
Megjithëse e gjithë vëmendja ishte përqendruar tek kërkesa e saj për të rrëzuar Obergefell, pjesa më e madhe e çështjes trajtonte pyetje më teknike. Në apelimin kundër vendimit për dëmshpërblim, Davis argumentoi se mbrojtjet fetare të Amendamentit të Parë duhet ta mbronin nga përgjegjësia ligjore, sidomos pasi ajo nuk është më zyrtare publike. Gjykata e Apelit e Qarkut të 6-të hodhi poshtë këtë argument.
Disa gjyqtarë konservatorë kishin sinjalizuar kohët e fundit se nuk kishte shumë dëshirë për të rihapur çështjen Obergefell. Barrett i tha New York Times muajin e kaluar se ka “interesa shumë konkrete të varura nga ky vendim” kur bëhet fjalë për martesat e së njëjtës gjini. Alito, megjithëse e ka kritikuar gjerësisht vendimin gjatë një fjalimi në Uashington këtë vjeshtë, theksoi se ai është “një precedent i gjykatës që meriton respektin e parimit stare decisis.”
Në të njëjtën kohë, ka pasur shenja shqetësuese për grupet që mbrojnë të drejtat e LGBTQ — veçanërisht në çështjet që përfshijnë amerikanët transgjinorë. Kohët e fundit, Gjykata e Lartë ka marrë disa vendime të rëndësishme: ka lejuar shtetet të ndalojnë përdorimin e bllokuesve të pubertetit dhe terapisë hormonale për të rinjtë trans, ka lejuar administratën Trump të ndalojë amerikanët transgjinorë të shërbejnë në ushtri, dhe ka lejuar që pasaportat amerikane të përmbajnë shënues të seksit në përputhje me gjininë e lindjes.
Vendimi i Gjykatës së Lartë për të mos marrë në shqyrtim apelin e Davis nuk vendos asnjë precedent të ri. Nëse në të ardhmen paraqitet një apel tjetër që kërcënon të dobësojë ose rrëzojë Obergefell, gjykata do ta shqyrtojë atë rast nga e para./CNN
