TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Mbretëria e Bashkuar dhe Spanja kanë arritur një marrëveshje “historike” mbi të ardhmen e Gjibraltarit , duke i dhënë fund mosmarrëveshjes së gjatë mbi territorin pas Brexit dhe duke lehtësuar lëvizjen e njerëzve dhe mallrave përtej kufirit me Spanjën. Ministria e Jashtme tha se marrëveshja zgjidh çështjen e fundit të madhe të pazgjidhur nga Brexit, ndërsa ministri i jashtëm spanjoll tha se ajo rrëzoi “murin e fundit” në kontinent.
Marrëveshja do të çojë në futjen e kontrolleve të dyfishta të pasaportave në aeroportin e Gjibraltarit, në stilin Eurostar, dhe do të eliminojë kontrollet e njerëzve dhe mallrave që kalojnë kufirin tokësor midis Spanjës dhe Gjibraltarit.
Marrëveshja nuk ndikon në sovranitetin e Britanisë mbi Gjibraltarin dhe Ministria e Jashtme tha se përfshinte një klauzolë për këtë qëllim, të rënë dakord nga të gjitha palët. Objektet ushtarake britanike në Gjibraltar do të mbeten autonome operacionalisht.
Megjithatë do të zbatohen rregullat e Shengenit për britanikët që mbërrijnë në Gjibraltar, të cilët nuk janë banorë atje. Kjo do të thotë se ata mund të kthehen mbrapsht në kufi nëse kanë kaluar tashmë 90 ditë në zonën Shengen gjatë një periudhe 180-ditore.
Bisedimet për kufirin janë mbajtur me ndërprerje që kur Britania doli nga Bashkimi Evropian në vitin 2020 , gjë që e la Gjibraltarin jashtë bashkimit doganor të BE-së dhe pa liri të garantuar lëvizjeje.
Rreth 15,000 njerëz kalojnë kufirin tokësor çdo ditë, përfshirë mijëra punëtorë që jetojnë në Spanjë, por punojnë në Gjibraltar. Aktualisht, banorët e Gjibraltarit mund të kalojnë duke përdorur kartat e qëndrimit pa u vulosur në pasaportat e tyre, dhe qytetarët spanjollë mund të kalojnë duke përdorur një kartë identiteti qeveritare. Marrëveshja synon të parandalojë vendosjen e një kufiri të fortë sipas rregullave të reja të BE-së.
Marrëveshja krijon një sistem ku oficerët kufitarë britanikë dhe spanjollë do të kryejnë kontrolle pasaportash në portin dhe aeroportin e Gjibraltarit. Kjo do të pasqyrojë sistemin në fuqi për udhëtarët e Eurostar në stacionin St Pancras në Londër, ku udhëtarët kalojnë nëpër kontrollin e pasaportave britanike dhe franceze përpara se të hipin në trenat për në kontinent.
Policia kufitare spanjolle, me bazë në portin dhe aeroportin e Gjibraltarit, mund t’i refuzojë hyrjen një shtetasi britanik që ka shkelur rregullat e Shengenit, siç është qëndrimi më i gjatë se 90 ditë gjatë një periudhe 180-ditore pa vizë. Kjo mund të mos jetë e pëlqyeshme për partitë e opozitës së krahut të djathtë në Mbretërinë e Bashkuar.
Gjibraltari është një territor britanik përtej detit në skajin jugor të gadishullit Iberik. Është sunduar nga Britania që nga viti 1713, por është vetëqeverisës në të gjitha fushat përveç mbrojtjes dhe politikës së jashtme.
Spanja pretendon sovranitet mbi territorin , por kushtetuta e Gjibraltarit e vitit 1969 thotë se nuk mund të ketë transferim të sovranitetit te Spanja kundër dëshirës së vendasve. Në një referendum të vitit 2002, 99% e njerëzve në Gjibraltar hodhën poshtë një propozim për të ndarë sovranitetin me Spanjën.
