TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Me një situatë shqetësuese mbarëbotërore për koronavirusin dhe atë që pret ekonominë pas tij, miliona banorë në vendet e varfra druhen për më të keqen. Për shumë prej tyre, ora e urisë ka nisur që tani.
Nelson Mahunde, 70 vjeç, shkel nëpër rrugët e shkreta të rajonit qendror të biznesit, Harare për të marrë pensionin e tij mujor.
Në njërën anë, ai shtrëngon një letër pensioni; me tjetrin, ai mbështetet fort në shkopin e tij. Mahunde ka udhëtuar nga Murehwa, rreth 100 km larg Harare, për të marrë shumën e parave, të barabartë me 10 dollarë. Për hidhërimin e tij, banka është e mbyllur.
Ai i lutet rojës së sigurisë të tërheqë para të mjaftueshme për biletën e tij të autobusit, por ATM nuk ka para. Mahunde largohet.
70-vjeçari nuk e kishte idenë që Zimbabve është zhytur në një bllokim kombëtar 21-ditor për të frenuar përhapjen e Covid 19. Vendi ka tetë raste të konfirmuara, dhe një vdekje. Gazetari i njohur i televizionit, Zororo Makamba, vdiq javën e kaluar.
“Askush në fshatin tim nuk më tha që bankat do të mbyllen sot. Unë as nuk di çfarë të bëj. Familja ime varet nga ato para për mbijetesë. Nëse është e vërtetë që askush nuk do të lëvizë për 21 ditë, atëherë familja ime do të vdes nga uria”, thotë Mahunde.
“Do të jenë 21 ditët më të gjata të jetës. Nuk ka asgjë në shtëpi”, tha Mahunde. Atij tashmë i është dashur të marrë përsipër punën si këpucar për të paguar ilaçet e përditshme që i nevojiten për hipertensionin. Pensioni i tij nuk e mbulon koston.
“Kjo pandemi ka ardhur vetëm për të përkeqësuar gjërat për ne këtu në Zimbabve. Tashmë jemi duke vuajtur, dhe të qenit i detyruar të qëndrojmë brenda për kaq gjatë do të na depresionojë”, thotë ai duke u larguar nga banka.
Përtej rrugë, Joyce Meki, 52 vjeç, ulet në stendën e saj të shitjes së gazetave duke pritur klientët. Por nuk ka asnjë rrotull. Shumica e Zimbabves kanë dëgjuar me vëmendje thirrjet e qeverisë për të qëndruar në shtëpi. “Ushqimi është problemi im i madh, për këtë arsye kam ardhur në punë. Nuk kam zgjidhje tjetër. Mendova se ishte më mirë të vija në punë, mbase disa klientë do të blinin gazeta. Por këtu nuk ka njeri. Më vjen keq që erdha”, thotë ajo.
Meki zakonisht fiton 5 dollarë në javë, por është e pamjaftueshme për të përmbushur nevojat e saj të përditshme. “Unë kujdesem për tre nipërit e mi, të cilët gjithnjë kërkojnë. Tani që janë në shtëpi, do të kishin nevojë për ushqim gjatë gjithë kohës. Do të jetë e kushtueshme për mua”.
Ndërsa një pjesë të pasurish grumbulluan ushqim fundjavën e kaluar në përgatitje për bllokimin, i cili filloi të hënën, njerëzit e varfër nuk ishin në gjendje ta bëjnë këtë.
Me vakte bazike si ushqimi me misër në furnizim të shkurtër, shumë kanë frikë se mund të mos mbijetojnë.
Hilal Elver, raportuesi i posaçëm i OKB për të drejtën e ushqimit, vitin e kaluar paralajmëroi se Zimbabve ishte në prag të “urisë së provokuar nga njeriu”, me 60% të popullatës që tashmë përballet me urinë. Programi Botëror i Ushqimit (PBU) ka paralajmëruar se 7.7 milionë zimbabvianë, rreth gjysma e popullsisë, do të përballen me pasiguri ushqimore këtë vit. Agjencia tha se duhen 111 milionë dollarë për të mbështetur njerëzit nga marsi në gusht.
“PBU është e vendosur të sigurojë që të vazhdojë të plotësojë nevojat urgjente të ushqimit të pothuajse 4 milionë njerëzve në Zimbabve të cilët varen nga ndihma ushqimore”, tha zyrtarja e komunikimit të PBU, Claire Nevil.
Duke shtrënguar një çantë të vogël pazari, Peter Banda, 62 vjeç, nga Tynwald, pret me padurim një autobus për ta çuar në shtëpi.
Banda ka shpenzuar gjithçka që kishte në sende ushqimore që shpreson ta sigurojnë atë për tre javë.
“Unë erdha në qytet për të gjetur ushqim, nuk mund të rri në shtëpi dhe të shikoj nipërit dhe mbesat e mia të uritur. Nuk mund të punoj për veten time sepse vuaj nga sëmundje të ndryshme të cilat kërkojnë që unë të ha shëndetshëm. E di që kjo nuk është e mjaftueshme për të më zgjatur deri në fund të bllokimit, por thjesht shpresoj se Zoti do të na mbajë gjatë kësaj kohe”, tha Banda.
Presidenti i Zimbabves, Emmerson Mnangagwa, njoftoi një bllokim kombëtar 21-ditor për të frenuar përhapjen e virusit, i cili mund të shkatërrojë një komb që po përpiqet të sigurojë lehtësira shëndetësore për njerëzit. Kufijtë janë mbyllur dhe tubimet e më shumë se 50 personave janë ndaluar, me njerëz të inkurajuar të qëndrojnë në shtëpi.
Qeveria pohon se vendi është gati të merret me virusin. Por javën e kaluar qindra mjekë dhe infermierë që punojnë në spitalet publike hynë në grevë për mungesën e pajisjeve mbrojtëse.
Përveç ambienteve shëndetësore të pajisura keq, qytete si Harare nuk kanë ujë të rrjedhshëm. Mungesat akute të ujit ndonjëherë zgjasin me muaj – madje edhe vite – dhe e kanë bërë larjen e rregullt të duarve pothuajse të pamundur.
Në periferinë e varfër të Kuwadzanas, banorët mblidhen në turma rreth puseve komunale, duke shtuar frikën se virusi do të përhapet me kontaktin e afërt. Distanca sociale mbetet një qëllim i pakapshëm.
Ndërsa tregtarët përfitojnë nga rritja e kërkesës, rritja e çmimeve do të thotë që banorët nuk mund të përballojnë dezinfektuesit e duarve.
“Si mund t’i lajmë duart rregullisht kur nuk ka ujë të rrjedhshëm? Bllokimi i 21 ditëve nuk do të arrijë asgjë nëse rubinetat tona mbeten të thata. Kjo është ajo që qeveria harroi të mendojë kur shpalli bllokimin”, tha 19-vjeçari Macdonald Moyo.
