TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Në kushte normale, pushimet verore të Parlamentit gjerman janë periudha kur politikanët e nivelit të lartë marrin pak frymë, ndërsa gazetarët merren me të ashtuquajturat histori të Sommerloch – lajme tipike vere për kafshë të arratisura apo grabitqarë misteriozë, kërcënimi i të cilëve zakonisht rezulton i ekzagjeruar pas një vështrimi më të afërt.
Por viti 2026 nuk ka sjellë një qetësi të tillë. Kancelari Friedrich Merz mund të dëshironte që kërcënimi në rritje ndaj udhëheqjes së tij të ishte thjesht një histori vere, por në Berlin kriza është krejt reale.
Pakënaqësia brenda Bashkimit Kristian Demokrat (CDU), partisë së drejtuar nga Merz, është shtuar gjatë dy javëve të fundit, ndërsa polemikat për vendimin e një figure të lartë të partisë për t’u bërë prind përmes një nëne zëvendësuese janë shndërruar në krizën më serioze të mandatit të tij si kancelar.
Për momentin, askush nuk po kërkon hapur largimin e Merz. Megjithatë, nëse CDU-ja nuk arrin rezultate të mira në zgjedhjet rajonale të tre landeve në shtator, kriza pritet të thellohet ndjeshëm.
Drama ka pasur deri tani dy akte. I pari nisi më 14 korrik, kur gazeta BILD – e cila, ashtu si POLITICO, është në pronësi të Axel Springer – raportoi se Jens Spahn, kreu i grupit parlamentar të konservatorëve, dhe bashkëshorti i tij ishin bërë prindër përmes një nëne zëvendësuese në Shtetet e Bashkuara.
“Është një ndjenjë që vështirë se mund të përshkruhet me fjalë”, citohej të kishte thënë Spahn.
Problemi ishte i qartë: nëna zëvendësuese është e ndaluar me ligj në Gjermani dhe CDU-ja e ka kundërshtuar prej vitesh këtë praktikë, një qëndrim që vetë Spahn e kishte mbështetur publikisht.
Pozitat e Merz janë dobësuar që kur mori detyrën në maj të vitit 2025. Mbështetja për të ka rënë, ndërsa partia e ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë (AfD), është ngjitur në krye të sondazheve. Debati për rastin e Spahn vetëm sa ka shtuar tensionet brenda CDU-së.
Sipas planit të Merz, akti i dytë i krizës duhej të shënonte një fillim të ri. Spahn, një rival i hershëm që kancelari e kishte parë gjithmonë me rezervë, u detyrua të jepte dorëheqjen dhe më pas pritej një riorganizim i gjerë i kabinetit. Por zhvillimet morën një tjetër drejtim.
Të enjten, ministri i Transportit, Patrick Schnieder, u njoftua se do të shkarkohej dhe e informoi menjëherë stafin e tij. Megjithatë, personi që Merz kishte zgjedhur për ta zëvendësuar nuk pranoi postin dhe u tërhoq.
Kancelari nuk dha asnjë sqarim publik për situatën. Të dielën, Schnieder vendosi vetë t’i jepte fund asaj që e quajti një “situatë të padenjë”, duke kërkuar zyrtarisht shkarkimin.
Ai nuk ishte i vetmi i pakënaqur. Edhe Tino Sorge, sekretar shteti në largim në Ministrinë e Shëndetësisë, kritikoi publikisht mënyrën se si ishte trajtuar.
“E marr parasysh vendimin e kancelarit. Por fakti që ai e njoftoi fillimisht në organet e partisë dhe përpara mediave, në vend që ta diskutonte personalisht me mua, është çështje e stilit të tij”, deklaroi Sorge.
Një zëdhënës i qeverisë u përgjigj se Sorge ishte informuar paraprakisht nga ministri i ardhshëm i Shëndetësisë.
Fakti që Sorge e kritikoi publikisht Merz konsiderohet si një tjetër tregues i dobësimit të autoritetit të kancelarit.
“Nuk kam përjetuar kurrë një atmosferë të tillë në CDU”, tha Thorsten Alsleben, drejtor ekzekutiv i organizatës ekonomike Initiative Neue Soziale Marktwirtschaft dhe një figurë me lidhje të forta brenda partisë.
Sipas tij, nëse Merz dëshiron të rifitojë besueshmërinë, duhet të përshpejtojë reformat ekonomike për t’i dhënë fund asaj që ai e quan “periudha më e gjatë e dobësisë ekonomike” që nga Lufta e Dytë Botërore.
Për momentin, drejtuesit konservatorë po shmangin komentet publike, të paktën deri në zgjedhjet rajonale të kësaj vjeshte: në Saksoni-Anhalt më 6 shtator dhe më pas në Berlin e Mecklenburg-Vorpommern, dy javë më vonë.
Megjithatë, në biseda private, diskutimet për zëvendësimin e kancelarit nuk konsiderohen më tabu.
Një deputet i CDU-së, që më parë kishte mbështetur Merz dhe foli në kushte anonimati, u shpreh se pyetja nuk është më nëse kancelari do të zëvendësohet, por kur dhe si do të ndodhë kjo.
Zhvillimi i radhës pritet të mërkurën, kur deputetët e CDU-së do të zgjedhin pasardhësin e Jens Spahn në drejtimin e grupit parlamentar, në një mbledhje që pritet të jetë mjaft e tensionuar.
Ndërkohë, presidenti Frank-Walter Steinmeier pritet të emërojë tre ministra të rinj, edhe pse betimi i tyre në Bundestag ka shumë gjasa të shtyhet deri në rikthimin e deputetëve nga pushimet verore në shtator.
Pas zgjedhjeve të vjeshtës, pritet të nisë edhe akti i radhës i kësaj drame politike.
