TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Andy Burnham është bërë kryeministri i ri i Mbretërisë së Bashkuar, duke zëvendësuar Sir Keir Starmer në Downing Street. Ai mori drejtimin e Partisë Laburiste të premten dhe bëhet kryeministri i katërt britanik në pesë vitet e fundit.
Keir Starmer fitoi zgjedhjet parlamentare para dy vitesh me një shumicë dërrmuese, por humbi gradualisht mbështetjen e partisë pas një sërë gabimesh politike dhe ndryshimesh të kursit.
Rezultatet e dobëta të Laburistëve në zgjedhjet lokale të muajit maj, ku partia e ekstremit të djathtë, Reform UK e Nigel Farage, shënoi fitore të rëndësishme, shtuan presionin për ndryshim në krye të partisë.
Burnham u rikthye në Parlament muajin e kaluar përmes një zgjedhjeje të pjesshme. Fitorja e tij bindi shumicën e deputetëve laburistë se ai ishte personi i duhur për të udhëhequr partinë dhe qeverinë.
Në sistemin politik britanik, kryeministri nuk zgjidhet drejtpërdrejt nga qytetarët. Kryeministër bëhet lideri i partisë që ka shumicën e deputetëve në Dhomën e Komunëve. Për këtë arsye, Britania mund të ndryshojë kryeministër edhe pa zhvilluar zgjedhje të përgjithshme.
Edhe pse Burnham ka qenë i rezervuar për programin e tij të detajuar, disa nga prioritetet e tij tashmë janë bërë të qarta.
Kostoja e jetesës: Ai pritet të prezantojë masa për t'u dhënë qytetarëve "më shumë frymëmarrje" përballë rritjes së kostos së jetesës.
Identiteti digjital: Burnham do të anulojë planin për krijimin e një identiteti digjital të detyrueshëm për të gjithë të rriturit në Britani, duke argumentuar se qeveria duhet të përqendrohet te problemet e përditshme të qytetarëve.
Nafta dhe gazi në Detin e Veriut: Ai do të mbështesë vazhdimin e shpimeve për naftë dhe gaz në Detin e Veriut, kryesisht përmes licencave ekzistuese dhe jo domosdoshmërisht duke dhënë licenca të reja.
Thames Water: Burnham ka deklaruar se dëshiron kontroll më të madh publik mbi sektorët e ujit dhe energjisë, por pa shkuar deri te shtetëzimi i plotë. Kreditorët e kompanisë Thames Water kanë paralajmëruar se do të kundërshtojnë çdo përpjekje për shtetëzim.
Taksat: Burnham ka lënë të kuptohet se ka hapësirë për ndryshime në sistemin tatimor. Ai ka propozuar rritjen e taksave për magazinat e mëdha, në mënyrë që të financohen ulje taksash për pub-et dhe bizneset e vogëla. Nga ana tjetër, ai ka premtuar se nuk do të rrisë TVSH-në, tatimin mbi të ardhurat apo kontributet e Sigurimeve Kombëtare, në përputhje me zotimet elektorale të Laburistëve në vitin 2024. Ai gjithashtu nuk e ka përjashtuar mundësinë e një takse mbi pasurinë.
Më shumë pushtet për pushtetin lokal: Një tjetër objektiv kryesor është decentralizimi, duke u dhënë më shumë kompetenca këshillave lokalë në fusha si strehimi dhe transporti. Ai synon gjithashtu të krijojë një ekip të dytë të Downing Street në Mançester.
Kush është Andy Burnham?
Andy Burnham lindi në Liverpul në vitin 1970 dhe u rrit në Cheshire. Ai është tifoz i përjetshëm i Evertonit dhe pasionant pas sportit.
Studioi letërsi angleze në Universitetin e Kembrixhit dhe fillimisht punoi si gazetar, përpara se të hynte në politikë në fillim të të njëzetave.
Ai u zgjodh deputet në vitin 2001 dhe shërbeu si ministër në qeverinë e Gordon Brown. Në vitin 2017 u largua nga Parlamenti për t'u bërë kryetar i Bashkisë së Greater Manchester, detyrë që e mbajti deri muajin e kaluar.
Si kryebashkiak fitoi reputacion për modernizimin e transportit publik dhe u bë një nga zërat më të rëndësishëm politikë të veriut të Anglisë.
Burnham është i martuar me Marie-France van Heel. Ata u njohën në vitin 1989, gjatë studimeve në Fitzwilliam College të Universitetit të Kembrixhit.
Van Heel ka punuar për shumë vite në marketing dhe strategji, përfshirë në Sky, si edhe ka kontribuar në dizajnimin e logove të BBC-së dhe kombëtares angleze të regbit.
Çifti ka tre fëmijë, Jimmy, Rosie dhe Annie.
Reagimet ndërkombëtare
Presidenti amerikan Donald Trump nuk ka komentuar shumë për Burnham, por ka deklaruar se beson se ai është "jashtëzakonisht liberal". Dy liderët ndodhen në kahe të kundërta politike.
Rusia deklaroi se nuk pret ndryshim në marrëdhëniet e saj të dobëta me Britaninë nën drejtimin e Burnham.
Në Ukrainë ekziston shqetësim për stabilitetin politik të Britanisë, ndërsa Franca i ka uruar Burnham sukses dhe ka shprehur shpresën për "sa më shumë stabilitet të jetë e mundur" në Mbretërinë e Bashkuar.
