TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Në qendër të lëvizjeve më të fundit gjeopolitike të Shteteve të Bashkuara, në media po përflitet veçanërisht ndikimi i një biznesmeni në Shtëpinë e Bardhë. Qoftë në rastin e Venezuelës apo të Groenlandës, skema duket e njëjtë: miq të pasur të presidentit, investime të vendosura në momentin e duhur dhe nisma politike që mund t’i japin prestigj Trumpit, por edhe vlerë ekonomike kapitalit privat të hedhur më herët.
Në rastin e Groenlandës, personazhi kyç është Ronald Lauder, 81 vjeç, trashëgimtar i perandorisë së kozmetikës Estée Lauder dhe ish-shok shkolle i Trumpit në Wharton School of Business. Sipas një hetimi të përditshmes daneze Politiken, Lauder ka nisur së fundmi një seri investimesh në Groenlandë, duke e aktualizuar interesin amerikan për ishullin arktik.
Lauder është një donator i vjetër i kandidatëve konservatorë dhe ka dhuruar të paktën një milion dollarë për fushatat e Trumpit në vitet e fundit. Përtej mbështetjes financiare, ai ka qenë edhe burimi i një ideje konkrete politike: blerja e Groenlandës. Këtë e ka konfirmuar ish-këshilltari për Sigurinë Kombëtare i Trumpit, John Bolton, i cili ka deklaruar se ishte pikërisht Lauder ai që ia sugjeroi për herë të parë presidentit këtë ide, e cila më pas u diskutua në vitin 2019.
Versioni i Bolton përputhet me atë që shkruajnë gazetarët Peter Baker dhe Susan Glasser në librin The Divider (2021), ku Trump citon “një mik shumë të pasur” si autorin e idesë për Groenlandën. Nuk është e qartë se nga e ka marrë Lauder këtë sugjerim. Megjithatë, fakti që ai, si president i Kongresit Botëror Hebre, është takuar dy herë me Vladimir Putin në Kremlin, në vitin 2016 dhe në mars 2019, ka nxitur dyshime për një rol të mundshëm rus në nxitjen e kësaj ideje.
Së fundmi, edhe Kirill Dmitriev, i dërguar i Kremlinit, ka theksuar në rrjetet sociale presionet e Shtëpisë së Bardhë për Groenlandën. Interesi rus në këtë çështje shihet si strategjik: një përplasje e mundshme e SHBA-ve me Danimarkën në Arktik mund të shpërqendrojë Uashingtonin nga Ukraina dhe të relativizojë veprimet e Moskës ndaj Kievit. Megjithatë, nuk ka prova konkrete për një ndërhyrje direkte të Kremlinit në këtë proces.
Një episod i paqartë mbetet letra e rreme e vitit 2019, dërguar senatorit republikan Tom Cotton, që fliste për një referendum të Groenlandës për pavarësi nga Danimarka. Letra u konfirmua më pas si e falsifikuar dhe me autorë të panjohur.
Ndërsa letra ishte false, ajo që ishte e vërtetë është shoqëria e investimeve “Greenland Development Partners”, e regjistruar në Delaëare, ku Lauder ka kapitale dhe interesa veçanërisht në sektorët e ujit dhe energjisë. Një model i ngjashëm shihet edhe në Venezuelë.
Sipas Fiona Hill, ish-zyrtare e Këshillit të Sigurisë Kombëtare, Rusia i propozoi administratës Trump në vitin 2019 një marrëveshje joformale: dorë të lirë për SHBA-në në Venezuelë, në këmbim të lirisë së veprimit për Moskën në Ukrainë. Oferta u refuzua, por interesat ekonomike të rrethit të Trumpit nuk kanë ndaluar.
Së fundmi, investitori Paul Singer, donator me 5 milionë dollarë në fushatën e fundit të Trumpit, ka blerë tre rafineri në Gjirin e Meksikës të përshtatshme për naftën e papërpunuar venezueliane. Vetëm pak ditë më pas, administrata amerikane njoftoi se do të importojë naftë nga Karakasi, duke e bërë edhe më të dukshëm ndërthurjen mes politikës, diplomacisë dhe interesave private.
