BOTA, 11 September 2026, 22:26

25 vite nga 11 Shtatori/ CIA deklasifikon 71 dokumente, dalin në dritë paralajmërimet për Al-Kaedën

CIA ka deklasifikuar 71 memorandume të inteligjencës presidenciale që lidhen me Al-Kaedën dhe ish-udhëheqësin e saj, Osama bin Laden, duke hedhur më shumë dritë mbi paralajmërimet që inteligjenca amerikane kishte marrë në vitet dhe muajt para sulmeve të 11 shtatorit 2001.

Dokumentet, të bëra publike në 25-vjetorin e sulmeve, përshkruajnë përpjekjet e vazhdueshme të agjencive amerikane të inteligjencës për të kuptuar kërcënimin e paraqitur nga Bin Laden dhe rrjeti i tij terrorist.

Materialet tregojnë se kërcënimi nga Al-Kaeda ishte identifikuar shumë vite përpara sulmeve, ndërsa paralajmërimet për plane të mundshme kundër Shteteve të Bashkuara ishin përcjellë në nivelet më të larta të administratës amerikane.

Një memorandum i datës 10 shtator 1998 përmbante një paralajmërim se Al-Kaeda mund të përdorte një avion të mbushur me eksplozivë për të goditur një qytet në Shtetet e Bashkuara.

Një tjetër dokument, i datës 4 dhjetor 1998, paralajmëronte se Osama bin Laden dhe bashkëpunëtorët e tij po përgatiteshin për sulme ndaj SHBA-së. Në material përmendej edhe mundësia e rrëmbimit të një avioni.

Paralajmërimet vazhduan edhe në vitet pasuese, ndërsa në muajt para 11 shtatorit niveli i shqetësimit të inteligjencës amerikane ishte rritur ndjeshëm.

Në korrik dhe gusht të vitit 2001 u përgatitën disa memorandume që sinjalizonin një rritje të kërcënimit nga Al-Kaeda. Një prej dokumenteve më të njohura, i datës 6 gusht 2001, mbante titullin “Bin Ladin Determined to Strike in US”, duke paralajmëruar për përpjekjet e rrjetit të Bin Ladenit për të kryer një sulm në territorin amerikan.

Dokumentet e deklasifikuara tregojnë se autoritetet amerikane kishin marrë informacione për interesimin e Al-Kaedës për aviacionin dhe për mundësinë e përdorimit të avionëve në një sulm terrorist. Megjithatë, informacionet në dispozicion nuk përcaktonin në mënyrë të qartë se kur, ku dhe në çfarë përmase do të zhvillohej një sulm i tillë.

Një memorandum i datës 12 shtator 2001, i përfshirë në materialet e publikuara, jep të dhëna mbi mënyrën se si inteligjenca amerikane e vlerësonte situatën menjëherë pas sulmeve. Sipas dokumentit, sulmet ishin planifikuar prej rreth dy vitesh dhe objektivat e mundshëm përfshinin edhe ndërtesa të rëndësishme qeveritare në Washington.

Dokumentet e reja nuk tregojnë vetëm paralajmërimet e marra para sulmeve, por edhe vështirësitë me të cilat përballeshin shërbimet amerikane për të bashkuar informacionet e shpërndara në një tablo të qartë të kërcënimit.

Në atë periudhë, Al-Kaeda ishte tashmë në fokusin e inteligjencës amerikane për shkak të një serie sulmesh dhe komplotesh terroriste. Megjithatë, shkalla e operacionit që po përgatitej dhe mënyra konkrete se si do të realizohej nuk u përcaktuan plotësisht përpara 11 shtatorit.

Më 11 shtator 2001, 19 terroristë të Al-Kaedës rrëmbyen katër avionë pasagjerësh. Dy prej tyre u përplasën me Kullat Binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë në New York, një tjetër goditi Pentagonin në Virginia, ndërsa avioni i katërt u rrëzua në Shanksville të Pensilvanisë pasi pasagjerët dhe ekuipazhi tentuan të rimerrnin kontrollin e avionit.

Sulmet shkaktuan vdekjen e rreth 3 mijë personave dhe ndryshuan në mënyrë të thellë politikën e sigurisë së Shteteve të Bashkuara dhe marrëdhëniet ndërkombëtare.

Deklasifikimi i dokumenteve, 25 vite pas tragjedisë, rikthen në vëmendje pyetjet mbi mënyrën se si u trajtuan paralajmërimet e inteligjencës përpara sulmeve dhe se deri në çfarë mase informacionet e mbledhura mund të kishin ndihmuar në parandalimin e tragjedisë.

Materialet e publikuara ofrojnë një pasqyrë më të detajuar të punës së inteligjencës amerikane për ndjekjen e Al-Kaedës dhe të Osama bin Ladenit, duke dokumentuar paralajmërimet e përcjella në periudhën që i parapriu një prej sulmeve më të rënda terroriste në historinë moderne.