LIFESTYLE, 5 Gusht 2025, 23:00

Po vijnë kukulla dhe lodra me Inteligjencë Artificiale për fëmijët, ekspertët ngrenë alarmin

Po vijnë kukulla dhe lodra me Inteligjencë Artificiale për

Inteligjenca artificiale po hyn edhe në jetën e fëmijëve, me kukulla që ndërveprojnë aktivisht dhe lodra që mund të flasin dhe madje të ndihmojnë fëmijët tanë. Flitet për ardhjen në treg të lodrave të para “të zgjuara” që tashmë pritet për Krishtlindje, dhe mbi ndikimin e pashmangshëm që këto produkte do të kenë në jetën e fëmijëve vijnë komentet e para nga ekspertët.

AI dhe rreziqet për fëmijët

Në veçanti, për rreziqet që aplikimet e Inteligjencës Artificiale sjellin tek fëmijët flet psikologia Marianne Brandom, në një intervistë për Psychology Today. Paralajmërimi vjen pak javë pas marrëveshjes së nënshkruar midis Mattel dhe OpenAI për një “bashkëpunim strategjik për të mbështetur produkte dhe eksperienca të bazuara në Inteligjencën Artificiale dhe markat e Mattel”.

Një Barbie si “shoqe”

Shitësit e lodrave, si zinxhiri amerikan Maziply Toys, shpjegojnë se vajzat do të mund të flasin me Barbinë si me një vajzë tjetër me mish e kocka: do të flasin për atë që kanë bërë në shkollë, për shokët me të cilët kanë luajtur, dhe madje do të mund të bëjnë detyrat bashkë. Suksesi i lodrave me AI është i garantuar: sipas ekspertëve, ky biznes do të rritet nga 42 miliardë dollarë në 2025 në 224 miliardë nëntë vitet e ardhshme.

Psikologia: “AI edhe në vitet e para të jetës”

Por Brandom paralajmëron: “Imagjinoni një botë ku Barbie jo vetëm përgjigjet, por mban mend historitë tuaja të preferuara, ju ndihmon për shkollën dhe nuk është kurrë në kundërshtim me idetë tuaja më të çmendura. Ky është e ardhmja e afërt e lodrave, jo një skenë nga një film futuristik. Deri tani, fëmijët më të vegjël kanë qenë ndër moshat pak më të pakta që jeta e tyre e përditshme nuk është mbushur nga Inteligjenca Artificiale. Me ardhjen e lodrave të reja, edhe fëmijëria e hershme, që përfshin vitet më të rëndësishme për zhvillimin e trurit dhe formimin e personalitetit, do të formohet nga AI po aq sa çdo tjetër fazë e jetës.”

“Rrezikohen kreativiteti dhe mendimi kritik”

Pyetja e psikologes është: “Si po bëjmë tashmë me adoleshentët, a do të sakrifikojmë tani kreativitetin, mendimin kritik dhe aftësitë sociale të fëmijëve tanë për shkak të komoditetit teknologjik?” Ajo thekson se studimet tregojnë se përdoruesit e shpeshtë të AI përfshihen më pak në zgjidhjen autonome të problemeve dhe mbështeten shumë te makina.

Lodra dhe bashkëpunimi me fëmijët e tjerë

Ekspertja fton që zgjidhjet me AI të integrohen me lojërat tradicionale, momentet e krijimtarisë dhe bashkëpunimit me fëmijët e tjerë. Për të mos harruar dhe për të mos lejuar që edhe më të vegjëlit të harrojnë botën reale, ndërveprimin social dhe lojën në grup.