BOTA, 1 Maj 2026, 21:56

SHBA vendos sanksione ndaj ish-presidentit të Kongos, Joseph Kabila nën akuza për mbështetje të grupeve rebele

SHBA vendos sanksione ndaj ish-presidentit të Kongos, Joseph Kabila

SHBA-të kanë vendosur sanksione të gjera ndaj ish-presidentit të Republikës Demokratike të Kongos, Joseph Kabila, duke e akuzuar atë për mbështetjen e grupit rebel M23.

Uashingtoni pretendon se ai ofroi mbështetje financiare, inkurajoi dezertimet nga ushtria kongoleze dhe madje “kërkoi të niste sulme” ndaj ushtrisë nga jashtë vendit.

Ish-presidenti 54-vjeçar, i cili udhëhoqi RD të Kongos për 18 vjet që nga viti 2001, tha se masat ishin “thellësisht të pajustifikuara, të motivuara politikisht dhe të bazuara në akuza të pabazuara”.

SHBA-të thanë se këto sanksione të fundit ishin pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të mbështetur marrëveshjen e paqes të vitit të kaluar midis fqinjëve RD të Kongos dhe Ruandës, të cilën ajo e ndërmjetësoi.

Uashingtoni thotë gjithashtu se Ruanda mbështet M23 dhe vendosi sanksione ndaj disa prej komandantëve kryesorë të ushtrisë së saj në mars, informon BBC.

Kigali mohon mbështetjen e rebelëve, pavarësisht provave dërrmuese , dhe thotë se prania e saj ushtarake në rajon është një masë mbrojtëse kundër kërcënimeve që paraqesin grupet e armatosura në RD të Kongos për sigurinë e Ruandës.

Deklarata e Thesarit të SHBA-së që njoftonte sanksionet ndaj Kabilës pretendonte se ai synonte të destabilizonte Kinshasën dhe të poziciononte një kandidat të opozitës për të rifituar ndikimin politik.

Sipas masave, të gjitha asetet e Kabilës në SHBA janë ngrirë. Qytetarëve dhe kompanive amerikane u ndalohet të bëjnë biznes me të. Bankat dhe partnerët e huaj janë paralajmëruar kundër marrëveshjeve edhe indirekte me ish-presidentin, me shkelje që sjellin dënime të rënda civile ose penale.

Sanksionet janë hartuar jo vetëm për të ndëshkuar, por edhe për të detyruar ndryshimin e sjelljes, duke sinjalizuar gatishmërinë e Uashingtonit për të synuar ish-udhëheqësit e akuzuar për nxitjen e konfliktit.

Duke përshëndetur veprimin e SHBA-së, qeveria e RD të Kongos tha se ai “përbën një hap tjetër të rëndësishëm në luftën kundër pandëshkueshmërisë, respektit për sovranitetin dhe llogaridhënien”.

Por zyra e Kabilës tha se vendimi i SHBA-së ishte “bazuar në narrativën e autoriteteve të Kinshasës”. Ajo shtoi se sanksionet mund të perceptohen si “një çek i bardhë për shtypjen e çdo zëri të ngritur kundër korrupsionit, grabitjes dhe konfiskimit të shtetit”.

Republika Demokratike e Kongos Lindore është përfshirë nga konflikti për vite me radhë me grupe të shumta të armatosura që veprojnë në zonë. Në fillim të vitit 2025, M23 bëri përparime të mëdha duke kapur zona të mëdha të këtij rajoni të pasur me minerale, duke përfshirë qytetet e tij më të mëdha.

SHBA-të thanë se sanksionet forcuan gjithashtu një marrëveshje ekonomike rajonale që “rrit transparencën në zinxhirët kritikë të furnizimit me minerale”.

Dhjetorin e kaluar, SHBA-të dhe Republika Demokratike e Kongos ranë dakord për një partneritet për të rritur aksesin në depozitat e mëdha të mineraleve të rajonit, të tilla si kobalti, koltani dhe bakri.

Vendndodhja aktuale e Kabilës është e panjohur, por 12 muaj më parë ai u shfaq në qytetin Goma të kontrolluar nga M23.

Shtatorin e kaluar, ai u dënua me vdekje në mungesë nga një gjykatë ushtarake kongoleze për krime lufte dhe tradhti në lidhje me mbështetjen e tij të dyshuar për M23. Ai i mohoi akuzat, por nuk u paraqit në gjykatë për të mbrojtur veten duke thënë se çështja ishte “arbitrare”.