TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Agjencitë e inteligjencës amerikane kanë zbuluar se kompanitë kineze kanë zhvilluar bisedime me zyrtarë iranianë, në lidhje me shitjet e mundshme të armëve, me plane për të transferuar pajisje ushtarake përmes vendeve ndërmjetëse për të fshehur origjinën e tyre të vërtetë, sipas një raporti në New York Times.
Sipas zyrtarëve amerikanë të njohur me informacionin, Shtetet e Bashkuara kanë mbledhur prova që tregojnë se ka pasur negociata të konsiderueshme për transferime armësh, por ende nuk është e qartë nëse është bërë ndonjë dërgesë apo nëse marrëveshjet kanë marrë miratimin zyrtar nga qeveria kineze.
Zbulimi erdhi pak para se Donald Trump të fillonte bisedimet me Xi Jinping në Pekin, ku presidenti amerikan kërkoi të rivendoste marrëdhëniet me Kinën.
Zyrtarët amerikanë që shqyrtuan raportet nuk u pajtuan nëse armët përfundimisht arritën në vendet ndërmjetëse, por theksuan se deri më tani nuk ka pasur prova se armët kineze janë përdorur kundër forcave amerikane ose izraelite që nga fillimi i luftës me Iranin në fund të shkurtit.
Një raport i mëparshëm kishte përmendur transferimin e mundshëm të MANPADS , të cilat mund të rrëzojnë avionë me lartësi të ulët, në Iran, si dhe shqyrtimin e misioneve të tjera të mundshme ushtarake. Sipas të njëjtave burime, Uashingtoni po përpiqet të bëjë presion mbi Kinën – drejtpërdrejt dhe tërthorazi – për të kufizuar mbështetjen e saj për Teheranin.
Zyrtarët amerikanë vunë në dukje se çështja e zbuluar nga New York Times nuk do të hidhte hije mbi vizitën e Trump në Pekin, megjithëse qeveria amerikane e konsideron çdo mbështetje ushtarake kineze për Iranin “të papranueshme”.
Në Afrikë, stacioni i radhës
Sipas informacionit, një nga vendet e mundshme ndërmjetëse për transferimin e pajisjeve ndodhet në Afrikë, por nuk ka konfirmim se dërgesat e armëve kanë mbërritur atje.
Misioni iranian në OKB nuk iu përgjigj menjëherë kërkesave për koment. Marsin e kaluar, ministri i jashtëm iranian kishte deklaruar vetëm se vendi i tij bashkëpunon ushtarakisht me Kinën dhe Rusinë, pa dhënë detaje.
Zyrtarët amerikanë vlerësojnë se bisedimet e këtij niveli midis kompanive kineze dhe Iranit vështirë se mund të zhvillohen pa dijeninë e Pekinit, madje as pa miratimin zyrtar të shtetit.
Sipas të njëjtave burime, që nga fillimi i luftës, Kina i ka ofruar Iranit informacion dhe qasje në një satelit spiun që ka ndihmuar në identifikimin e pozicioneve të forcave amerikane në rajon.
Në të njëjtën kohë, thuhet se i ka furnizuar Teheranit komponentë “me përdorim të dyfishtë” , siç janë gjysmëpërçuesit dhe sensorët, të cilët mund të përdoren si në aplikime civile ashtu edhe në ato ushtarake për të prodhuar dronë dhe raketa.
Eksporti i komponentëve të tillë konsiderohet më pak i dukshëm sesa shitja e sistemeve të plota të armëve – një taktikë që, sipas zyrtarëve amerikanë, Pekini e ka aplikuar edhe në mbështetjen e saj për Rusinë në luftën në Ukrainë.
Kina mbetet blerësi më i madh i naftës iraniane, duke thithur rreth 80% të eksporteve të Teheranit me çmime nën tregun, pavarësisht sanksioneve të SHBA-së.
Megjithëse marrëdhënia ekonomike favorizon kryesisht Pekinin, varësia e Kinës nga rrjedhat e energjisë përmes Ngushticës së Hormuzit është një arsye kryesore për mbajtjen e marrëdhënieve të ngushta me Iranin.
