TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Rruga drejt paqes në Ukrainë mbetet e vështirë, por diçka duket se po lëviz në frontin e garancive të sigurisë për Kievin, të cilat Shtetet e Bashkuara tani do të ishin të gatshme t’i ofrojnë në mënyrë detyruese ligjore.
Donald Trump, i cili ka shfaqur optimizëm duke folur për “shumë përparime” të arritura deri tani, ka dërguar Steve Witkoff-in në Berlin për bisedime të reja me Volodymyr Zelensky-n dhe përfaqësuesit evropianë. Këto kontakte do të kulmojnë me një takim të liderëve, të planifikuar për të hënën në kryeqytetin gjerman.
Për “përparime të rëndësishme” në çështjen e garancive të sigurisë ka folur edhe një zyrtar i lartë amerikan, i cituar nga Axios. Sipas këtij burimi, administrata Trump është e gatshme t’i ofrojë Ukrainës një garanci të bazuar në nenin 5 të NATO-s, e cila do të miratohej nga Kongresi amerikan dhe do të ishte juridikisht detyruese. “Jo një çek i bardhë për Kievin, por gjithsesi një angazhim mjaft solid”, ka deklaruar burimi amerikan. Edhe kancelaritë evropiane bien dakord se garanci reale sigurie për Ukrainën kërkojnë një angazhim të shkruar edhe nga Shtetet e Bashkuara.
Këtë hapje nga ana e Uashingtonit e përforcon edhe ndryshimi i qëndrimit të Trump. Ditët e fundit, presidenti ishte shprehur se ishte “i lodhur nga takime vetëm për hir të takimeve”, duke lënë të kuptohet se do të dërgonte një emisar për bisedime të reja me partnerët perëndimorë vetëm nëse do të shihte hapësirë për përparime konkrete. Dhe pikërisht kjo ka ndodhur: Witkoff ka fluturuar drejt Berlinit, sipas Wall Street Journal. Bashkë me të do të jetë edhe Jared Kushner, i cili deri tani ka marrë pjesë në të gjitha bisedimet më të rëndësishme, përfshirë edhe atë në Kremlin me Vladimir Putinin.
Të dy “besojnë se mund të ketë një mundësi për paqe dhe presidenti u beson atyre”, ka deklaruar një tjetër zyrtar i Shtëpisë së Bardhë. Bisedimet mes aleatëve gjatë fundjavës do të shërbejnë si parapërgatitje për samitin e së hënës në Berlin, i cili do të drejtohet nga Friedrich Merz dhe ku do të marrin pjesë shumë krerë shtetesh dhe qeverish evropiane, përfshirë kryeministren italiane Giorgia Meloni, drejtues të BE-së dhe NATO-s, si dhe Zelensky dhe përfaqësues amerikanë.
Një marrëveshje mes amerikanëve dhe evropianëve, me miratimin pasues të ukrainasve, për çështjen e garancive të sigurisë, do të lejonte kalimin në fazën e dytë dhe më të vështirë të negociatave: atë të territoreve, ku qëndrimet e palëve në konflikt mbeten ende të papajtueshme. Moska vazhdon të kërkojë të gjithë Donbasin, e mbështetur nga Uashingtoni, i cili u kërkon ukrainasve të tërhiqen nga zonat ende nën kontrollin e tyre për të krijuar një zonë ekonomike të lirë dhe të çmilitarizuar.
Në këmbim, ushtria ruse do të tërhiqej nga zonat (shumë të kufizuara) të pushtuara në rajonet Sumy, Kharkiv dhe Dnipropetrovsk, duke mbajtur territoret në Kherson dhe Zaporizhzhia. Aktualisht, qëndrimi zyrtar i Ukrainës është refuzimi i kushteve ruse për territoret, por Zelensky e ka zbutur de facto pozicionin e tij, duke u shprehur i gatshëm ta paraqesë çështjen për referendum para qytetarëve ukrainas. Një opsion që, sipas burimeve të administratës Trump, mbështetet si nga amerikanët ashtu edhe nga evropianët, edhe pse theksohet se organizimi i një vote të tillë në rrethanat aktuale do të ishte jashtëzakonisht i vështirë. Ndërkohë, një plan për krijimin e një zone të çmilitarizuar është diskutuar të premten nga Witkoff dhe Kushner me këshilltarët e sigurisë së Ukrainës, Gjermanisë, Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar.
Mbetet gjithashtu për t’u sqaruar e ardhmja evropiane e Kievit. Sipas një zyrtari të lartë francez, anëtarësimi i Ukrainës në Bashkimin Evropian që në vitin 2027 ishte marrë në konsideratë në planin amerikan të paqes, por ky afat relativisht i shkurtër mund të kundërshtohet nga disa shtete anëtare hapur pranë Moskës, duke nisur nga Hungaria e Viktor Orbánit.
