TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
TPZ.al është një media online e pavarur. Përpjekja jonë është të sjellim lajme, analiza dhe komente, në shërbim të interesit publik.
Qëndrimi i qeverisë amerikane lidhur me riintegrimin e Turqisë në programin e avionëve luftarakë F-35 mbetet i pandryshuar.
Siç thekson Zyra për Çështje Legjislative e Departamentit të Shtetit, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të jenë plotësisht të përkushtuara në zbatimin e ligjit CAATSA (Ligji për Kundërshtimin e Kundërshtarëve të Amerikës përmes Sanksioneve).
Ky legjislacion e pengon Turqinë të sigurojë avionët F-35 për shkak të posedimit të sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400.
“Qëndrimi i SHBA-ve në lidhje me blerjen dhe vazhdimin e mbajtjes nga Turqia të sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400 nuk ka ndryshuar dhe kërkesat që duhet të përmbushë Turqia për të përfituar avionët amerikanë F-35 janë të qarta dhe plotësisht në përputhje me nenin 1245 të Ligjit për Buxhetin e Mbrojtjes (NDA) të vitit 2020”, thuhet në deklaratë.
Kjo deklaratë u bë nga Paul Guaglianone, zyrtar i lartë i Zyrës për Çështje Legjislative në Departamentin e Shtetit dhe erdhi si përgjigje ndaj letrës që deputeti Chris Pappas, së bashku me 19 ligjvënës të tjerë, i kishte dërguar më 25 shtator Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio.
Letra e deputetëve u dërgua në një kohë kur qarkullonin informacione se bisedimet mes qeverisë amerikane dhe Turqisë për rikthimin e Ankarasë në programin e F-35 ndodheshin në një fazë të avancuar. Në letrën e shtatorit, ligjvënësit shprehën kundërshtimet dhe shqetësimet e tyre lidhur me një shitje të mundshme të avionëve F-35, por edhe F-16, drejt Turqisë.
Në letrën përgjigjëse, Departamenti i Shtetit thekson se Shtetet e Bashkuara e kanë informuar zyrtarisht qeverinë turke për kuadrin ligjor dhe politik në fuqi që rregullon blerjen e pajisjeve mbrojtëse ruse dhe pasojat që kjo sjell për mundësinë e furnizimit me avionë F-35.
Njëkohësisht, nënvizohet se Uashingtoni ka shprehur qartë pakënaqësinë e tij për blerjen e sistemit S-400 nga Ankaraja, si dhe për detyrimet ligjore detyruese që rrjedhin nga amendamenti në ligjin për buxhetin e mbrojtjes (NDAA) dhe nga ligji CAATSA.
Në letër theksohet se Shtetet e Bashkuara respektojnë rolin mbikëqyrës të Kongresit në transferimin e sistemeve të armatimit dhe se pala amerikane mirëpret vazhdimin e dialogut për balancimin e gatishmërisë së NATO-s me kufizimet që imponohen nga legjislacioni dhe politikat amerikane.
Sipas letrës, në bazë të dispozitave të Ligjit për Kontrollin e Eksporteve të Armëve, shitja e avionëve luftarakë F-16 iu njoftua zyrtarisht Kongresit në janar të vitit 2024 dhe periudha e parashikuar e shqyrtimit përfundoi brenda po atij muaji.
Theksohet se Turqia zotëron flotën e dytë më të madhe të F-16 në NATO, pas Shteteve të Bashkuara, dhe luan një rol kyç në mbrojtjen ajrore të aleancës, me shitjen e avionëve që synon ruajtjen e kontributit të saj në sigurinë kolektive.
Njëkohësisht, nënvizohet se marrëdhënia e mbrojtjes SHBA–Turqi mbetet jetike për interesat e sigurisë si të Shteteve të Bashkuara, ashtu edhe të NATO-s. Në këtë kuadër, letra thekson se Turqia vazhdon të jetë një aleat i rëndësishëm i Aleancës, duke kontribuar, ndër të tjera, me dislokimin e avionëve F-16 për mbështetjen e misioneve të mbikëqyrjes ajrore të NATO-s në vendet baltike, si dhe me vendosjen e një avioni turk AWACS në Lituani, në kuadër të masave të sigurisë të NATO-s pas shkeljes së hapësirës ajrore lituaneze nga Rusia në shtator.
