AKTUALITET, 17 Qershor 2026, 18:36

Shqipëri-Izrael bashkë për bujqësinë, nënshkruhet memorandumi i bashkëpunimit

Shqipëri-Izrael bashkë për bujqësinë, nënshkruhet

Më 1 qershor, Izraeli dhe Shqipëria nënshkruan në Tiranë një Memorandum Mirëkuptimi mbi Bujqësinë dhe Sigurinë Ushqimore, duke njohur potencialin e një bashkëpunimi më të ngushtë. Memorandumi i Mirëkuptimit themelon një kornizë për bashkëpunim në inovacion, kërkim dhe zhvillim, duke krijuar mundësi të reja për ekspertët, institucionet dhe bizneset nga të dy vendet për të punuar së bashku mbi sfidat dhe qëllimet e përbashkëta.

Galit Peleg, ambasadore e Izraelit në Shqipëri tha se bujqësia mbetet një nga sektorët më të rëndësishëm të ekonomisë shqiptare.

FJALA E PLOTE E AMBSADORES IZRAELITE

Vizioni i vjetër biblik, “Dhe ata do t’i farkëtojnë shpatat e tyre duke i kthyer në plugje dhe heshtat e tyre në drapinj” (Isaia 2:4), prek një aspiratë të përjetshme: duke transformuar burimet, njohuritë dhe energjinë njerëzore nga konflikte në mirëqenie. Në botën e sotme ky vizion gjen shprehje praktike përmes bashkëpunimit ndërkombëtar në bujqësi, siguri ushqimore dhe zhvillim të qëndrueshëm. Partneriteti në rritje midis Izraelit dhe Shqipërisë ofron një shembull bindës se si kombet mund të punojnë së bashku për të kultivuar mundësi, për të forcuar sistemet ushqimore dhe për të krijuar rritje ekonomike.

Bujqësia mbetet një nga sektorët më të rëndësishëm të ekonomisë shqiptare. Ajo siguron punësim dhe të ardhura për një pjesë të konsiderueshme të popullsisë, kontribuon në eksporte dhe luan një rol jetësor në strukturën sociale dhe ekonomike të komuniteteve rurale. Ndërsa Shqipëria vazhdon rrugën e saj të zhvillimit ekonomik dhe integrimit evropian, modernizimi dhe forcimi i sektorit të saj bujqësor është thelbësor për rritjen e produktivitetit, përmirësimin e konkurrueshmërisë dhe sigurimin afatgjatë të sigurisë ushqimore.

Pavarësisht burimeve të kufizuara natyrore dhe kushteve sfiduese klimatike, Izraeli është bërë një lider global në inovacionin bujqësor. Gjatë dekadave, shkencëtarët, sipërmarrësit dhe fermerët izraelitë kanë zhvilluar teknologji dhe metodologji të cilat lejojnë bujqësinë të lulëzojë edhe në mjedise me thatësirë. Sot, Izraeli eksporton jo vetëm produkte bujqësore, por, më e rëndësishmja, njohuri, ekspertizë dhe inovacion.

Nga sistemet tepër të sakta të ujitjes dhe teknologjitë e përparuara të farërave deri te menaxhimi modern i qumështit dhe kujdesi për bagëtinë, zgjidhjet bujqësore izraelite i kanë ndihmuar fermerët në të gjithë botën që të prodhojnë më shumë duke përdorur më pak burime. Këto inovacione janë veçanërisht të rëndësishme në një kohë kur ndryshimet klimatike, mungesa e ujit dhe kërkesa globale në rritje për ushqim po krijojnë sfida të reja për prodhuesit bujqësorë kudo.

Më 1 qershor, Izraeli dhe Shqipëria nënshkruan në Tiranë një Memorandum Mirëkuptimi mbi Bujqësinë dhe Sigurinë Ushqimore, duke njohur potencialin e një bashkëpunimi më të ngushtë. Memorandumi i Mirëkuptimit themelon një kornizë për bashkëpunim në inovacion, kërkim dhe zhvillim, duke krijuar mundësi të reja për ekspertët, institucionet dhe bizneset nga të dy vendet për të punuar së bashku mbi sfidat dhe qëllimet e përbashkëta.

Ai gjithashtu pasqyron një vizion më të gjerë të partneritetit. Nuk ka të bëjë thjesht me transferimin e teknologjisë; ka të bëjë me ndërtimin e kapaciteteve, forcimin e institucioneve dhe krijimin e mekanizmave afatgjatë për bashkëpunim. Të dy vendet mund të përfitojnë nga njohuritë dhe përvoja e njëri-tjetrit përmes iniciativave të përbashkëta kërkimore, shkëmbimeve të ekspertizës dhe projekteve treguese praktike.

Një element kyç i kësaj përpjekjeje është krijimi i Qendrave të Ekselencës në Shqipëri, të përuruara muajin e kaluar, me mbështetjen e ekspertëve nga MASHAV, Agjencisë Izraelite për Bashkëpunim Ndërkombëtar për Zhvillim. Këto qendra shërbejnë si qendra të praktikës dhe trajnimit, ku fermerët, agronomët dhe profesionistët shqiptarë të bujqësisë mund të fitojnë përvojë praktike me teknikat dhe teknologjitë moderne bujqësore.

Ferma e ekselencës tregon se inovacioni bëhet më i vlefshëm kur arrin në fushë. Fermerët mund të vëzhgojnë metoda të përparuara ujitjeje, praktika të përmirësuara kultivimi, sisteme moderne të menaxhimit të bagëtive dhe qasje inovative ndaj trajtimit të tokës dhe prodhimit të të korrave. Iniciativa të tilla ndihmojnë në tejkalimin e hendekut midis kërkimit shkencor dhe zbatimit praktik, duke siguruar që njohuritë e reja të përkthehen në përfitime ekonomike reale.

Arsimi dhe trajnimi janë shtylla po aq të rëndësishme të partneritetit. Izraeli rregullisht fton profesionistët shqiptarë në fushën e bujqësisë të marrin pjesë në programet e trajnimit dhe kurset profesionale të MASHAV. Këto programe i ekspozojnë pjesëmarrësit ndaj praktikave bujqësore të përparuara dhe krijojnë rrjete ekspertësh që mund të ndajnë dhe shumëfishojnë njohuritë pas kthimit në vendet e tyre.

Objektivi përfundimtar është i qartë: forcimi i sektorit bujqësor të Shqipërisë përmes ndarjes së njohurive dhe bashkëpunimit praktik. Teknologjitë izraelite mund të kontribuojnë në sistemet e përparuara të ujitjes, në përmirësimin e farërave, modernizimin e produkteve të qumështit, kujdesin ndaj bagëtive, menaxhimin e tokës dhe bujqësinë e përpiktë duke sjellë produktivitet më të lartë, qëndrueshmëri më të madhe dhe përmirësim të fitimprurjeve për fermerët shqiptarë. Ndërsa kjo njohuri përhapet, të gjitha komunitetet do të përfitojnë përmes rritjes së të ardhurave, sigurisë më të fortë ushqimore dhe mundësive të reja ekonomike.

Krahas bashkëpunimit midis qeverive po zgjerohet me hapa të shpejtë edhe dimensioni i marrëdhënieve të bizneseve. Në fillim të qershorit, Ambasada e Izraelit në Tiranë mblodhi bashkë kompanitë izraelite dhe shqiptare në konferencën AgriNext, duke krijuar një platformë për mundësi biznesi dhe investimesh.

Këto partneritete tregojnë se bashkëpunimi bujqësor nuk është vetëm një objektiv zhvillimi, por edhe një mundësi biznesi. Kompanitë izraelite që hyjnë në tregun shqiptar e njohin potencialin e konsiderueshëm të vendit. Ato e shohin Shqipërinë jo vetëm si një destinacion tërheqës në vetvete, por edhe si një portë hyrëse dhe qendër strategjike për tregjet e tjera në të gjithë Ballkanin. Kjo perspektivë krijon mundësi për investime, transferim teknologjie, krijim të vendeve të reja të punës dhe integrim ekonomik rajonal.

E ardhmja e bashkëpunimit bujqësor Izrael-Shqipëri mbështetet në një parim të thjeshtë, por të fuqishëm: njohuritë e përbashkëta krijojnë prosperitet të përbashkët. Kur inovacioni udhëton përtej kufijve, të dy kombet përfitojnë. Fermerët shqiptarë fitojnë qasje në teknologji dhe ekspertizë të provuar, ndërsa kompanitë dhe institucionet izraelite gjejnë mundësi të reja për bashkëpunim dhe rritje.

Imazhi biblik i shndërrimit të shpatave në plugje mbetet po aq i rëndësishëm sot sa ishte shekuj më parë. Në një epokë të dominuar shpesh nga titujt kryesorë të konfliktit dhe përçarjes, partneritetet që përqendrohen në bujqësi, siguri ushqimore, inovacion dhe zhvillim ekonomik ofrojnë një histori të ndryshme: një histori bashkëpunimi, produktiviteti dhe shprese.

Fushat e Shqipërisë dhe inovacionet e Izraelit ilustrojnë se si kombet mund të ndërtojnë një të ardhme të rrënjosur jo në përballje, por në kultivim. Duke investuar në bujqësi, njohuri dhe potencial njerëzor, Izraeli dhe Shqipëria po ndihmojnë në transformimin e një vizioni të lashtë në një realitet modern.
Shqipëria ka rëndësi të madhe në bujqësi dhe ka nevojë për modernizim, ndërsa Izraeli paraqitet si një vend shumë i avancuar në teknologjitë bujqësore (ujitje, fara, menaxhim bagëtish, etj.), edhe pse ka kushte të vështira natyrore.
Duhet një Memorandum Mirëkuptimi për bujqësinë dhe sigurinë ushqimore midis dy vendeve krijimi i “qendrave të ekselencës” në Shqipëri me mbështetje nga MASHAV trajnime dhe programe për fermerë dhe specialistë shqiptarë në Izrael transferim njohurish dhe teknologjie bujqësore bashkëpunim biznesi dhe investimesh